Mongabay Series: Saving Life on Earth: Words on the Wild
Analiza Jeremy'ego Hance'a z 3 sierpnia 2020 r
Jakie gatunki należy chronić - popularne i powszechnie znane czy mało znane i nie popularne.
- Wiele krytycznie zagrożonych gatunków nie podlega działaniom ochronnym, ponieważ uważa się je za „nietypowe” i nie przyciągają finansowania.
- Gatunki zakwestionowane są często małe, mniej kolorowe i mało znane opinii publicznej.
- Naukowcy od dawna twierdzą, że gatunki parasolowe chronią gatunki niecharyzmatyczne, ale czy to prawda?
Poznaj tanzańskiego gremlina. Ćśśśś… chociaż. On jest nieśmiały. Ale spójrz na te nietoperze uszy. I te masywne oczy. I ten długi łuskowaty ogon, który kończy się ekstrawaganckim krzakiem. I spójrz, jaki jest malutki: przy wadze około 100 gramów ( 3,5 uncji ) jest wielkości nowonarodzonego chihuahua. Tak, wiem, że tak naprawdę nie nazywa się gremlin tanzański, to galago karłowaty ( Paragalago rondoensis ). Ale ja wolę gremlin. Po pierwsze, bądźmy szczerzy, większość z nas prawdopodobnie nie wie, co to jest galago ( to naczelny w podrzędu, który obejmuje lorysy, lemury i potto ), a gremlin jest bardziej sugestywny. Jednak, jakkolwiek ma na imię, czyż nie jest uroczy?
Och, czy wspomniałem? Jest krytycznie zagrożony - i w tej chwili nikt nie pracuje, aby go uratować.
Nie jest sam. Galago karłowaty ( Paragalago rondoensis ), czyli gremlin tanzański, jest jednym z setek, jeśli nie tysięcy gatunków, które zostały już zidentyfikowane na Czerwonej Liście IUCN jako zagrożone lub krytycznie zagrożone i nie otrzymują żadnej bezpośredniej uwagi lub finansowania.
*Niewielka pomoc dla wyznawców charyzmy*
„Duże fragmenty drzewa życia są całkowicie nieobecne w programie ochrony” - mówi Olivia Couchman, kierownik programu EDGE of Existence z Zoological Society of London ( ZSL ).
Program EDGE, który oznacza „ewolucyjnie odrębny i globalnie zagrożony”, jest wyjątkowym programem ochrony, ponieważ poszukuje ogniskowych gatunków nie w oparciu o potencjał zebranych dolarów, artykuły pisane lub zabezpieczone przez obserwatorów na Instagramie, ale na chęci zachowania, jak i o ile to możliwe, odrębnych gałęzi ewolucyjnych, którym grozi odcięcie.
W tym celu EDGE stworzyła listy 100 największych ssaków, ptaków, płazów i gadów ( a także krótsze listy koralowców, rekinów i płaszczek ) najbardziej odrębnych ewolucyjnie i zagrożonych gatunków: w zasadzie najbardziej unikalne gatunki na świecie, często pojedynczy członkowie linii ewolucyjnej, którym grozi wyginięcie.
„Charyzma jest subiektywna i chociaż gatunki EDGE mogą nie być tradycyjnie charyzmatyczne, nie ma nic podobnego do nich na Ziemi, są wyjątkowe pod względem sposobu życia, wyglądu i zachowania” - mówi Couchman.
Do tej pory nie ma zbyt wielu twardych danych na temat tego, ile mniej popularnych gatunków nie ma bezpośredniego finansowania lub pomocy w zakresie ochrony, ale anegdotycznie, to dużo. IUCN analizuje działania ochronne podjęte dla każdego gatunku, ale przy użyciu 12 kryteriów może być trudno ustalić, ile uwagi poświęca się jednemu zwierzęciu w porównaniu z innym, zwłaszcza masowo. IUCN nie kategoryzuje gatunków na podstawie poziomu działania.
Mimo to, żeby dać nam pewien pomysł, program EDGE zaklasyfikował ponad 400 potencjalnych gatunków do czterech bezpośrednich kategorii uwagi ochronnej: bardzo niski, niski, średni i wysoki.
"Nasz program wykazał, że ponad 70% gatunków EDGE o wysokim priorytecie jest przedmiotem niewystarczającej uwagi ochronnej ”- zauważa Couchman. „Gatunki te nie mają planu działania lub są one bardzo przestarzałe i otrzymują bardzo niewiele badań lub nie prowadzi się ich wcale”.
Rzeczywiście, więcej niż połowa ssaków EDGE otrzymuje niską lub bardzo małą uwagę - i to są ssaki. Gorzej jest z innymi gatunkami zwierząt. 42% ptaków , 53% płazów, 62% gadów i aż 67% koralowców zostało sklasyfikowanych przez EDGE jako gatunki o bardzo małej uwadze.
Takie liczby dają nam wgląd w to, jak niezrównoważone są budżety ochronne, koncentrując się głównie na dużych, charyzmatycznych i uroczych gatunkach, pozostawiając wiele innych gatunków, w tym te na skraju wyginięcia, na mrozie.
Jest w tym wszystkim zastrzeżenie, które nie jest dobre. Lista EDGE obejmuje tylko gatunki, które zostały ocenione przez Czerwoną Listę IUCN - i ta lista jest daleka od ukończenia. W sumie Czerwona Lista IUCN oceniła tylko około 5% opisanych gatunków, a te w dużej mierze skupiały się na bardziej charyzmatycznych taksonach. Na przykład, podczas gdy IUCN ocenił prawie 100% ptaków na świecie i 90% ssaków, ocenił tylko 70% gadów na świecie, 10% roślin kwitnących i mniej niż 1% owadów.
*Kto wchodzi, a kto wychodzi? *
Nie jest trudno zidentyfikować charyzmatyczne gatunki. Wystarczy pomyśleć o zwierzętach, które wszyscy znają: tygrysach, słoniach, lwach, gorylach, pandach, humbakach itp.
„Są to zazwyczaj gatunki, które pojawiają się w książkach dla dzieci… są częścią naszego wychowania, nawet jeśli występują w krajach oddalonych o tysiące mil” - mówi Lesley Dickie, dyrektor generalny Durrell Wildlife Conservation Trust. Durrell jest dobrze znany w kręgach konserwatorskich ze swojego laserowego skupienia się na mniej charyzmatycznych gatunkach.
Zwierzęta charyzmatyczne, co nie jest zaskakujące, mają tendencję do uzyskiwania większości bezpośrednich zasobów, funduszy i uwagi. Rządy i organizacje zajmujące się ochroną przyrody wydają dziesiątki milionów dolarów na słonie, nosorożce, pandy i wiele innych charyzmatycznych gatunków. To wcale nie jest złe. Działania na rzecz ochrony uratowały wiele charyzmatycznych gatunków nie tylko przed upadkiem, ale i całkowitym wyginięciem: pomyśl o żubrze ( Bison bonasus ) lub kondorze kalifornijskim ( Gymnogyps californianus ). Trudno sobie wyobrazić tygrysy ( Panthera tigris ) lub pandy ( Ailuropoda melanoleuca ), które przetrwały ostatnie sto lat bez tych ogromnych środków ochrony.
„Pamiętam, że byłem kiedyś na safari, a cały jeep był pełen ludzi wspinających się, aby zobaczyć zmacerowanego, bardzo nieatrakcyjnego lwa ( Panthera leo ), podczas gdy ja patrzyłem w drugą stronę na oszałamiającego sępa ( Gyps africanus ) na drzewie bardzo blisko” - mówi Barney Long, starszy dyrektor ochrony w Global Wildlife Conservation, grupie, która przeznaczyła dużo funduszy i zasobów na ochronę mniej znanych gatunków. „To był wspaniały przykład tego, jak pewne gatunki zakorzeniły się w ludzkich umysłach”.
Ale potem trochę podrzucam. Gady, płazy, ryby - wszystko to walczy o przebicie. A owady, których dane sugerują, że spada ich liczba na całym świecie, okazują się jeszcze trudniejsze do sprzedania.
Również rodziny taksonomiczne są złożone. Ssaki mogą przyciągać największą uwagę w zakresie ochrony, koncentrując się głównie na dużych drapieżnikach i naczelnych, ale gryzonie i nietoperze otrzymują bardzo mało. Duże gady, takie jak niektóre krokodyle, żółwie morskie i smoki z Komodo, mogą przyciągnąć uwagę, ale małe jaszczurki lub węże przeważnie pozostają w bezgotówkowym zapomnieniu. Piękne zapylacze, takie jak motyle i pszczoły, otrzymują pomoc i fundusze, ale co z chrząszczami i muchami?
Według biolog Rebeki Stirnemann, geografia również odgrywa rolę, która zajmuje się kilkoma gatunkami ptaków bliskimi wyginięcia na Samoa.
„Bogatsze kraje z większym prawdopodobieństwem finansują własne gatunki endemiczne niż endemiczne z innych krajów” - mówi. Ale ogromna większość gatunków na świecie - i gatunków zagrożonych - żyje w tropikach, które są generalnie domem dla narodów o większej trudności w finansowaniu niż bogatsze kraje o umiarkowanym klimacie ”.
„Mimo, że są krytycznymi składnikami ekosystemu, a wiele z nich jest zarówno bardzo zagrożonych, jak i niezwykle charyzmatycznych, niezwykle trudno jest znaleźć ludzi chętnych do wsparcia tych wysiłków” - mówi.
Warto zapytać, dlaczego tak jest: dlaczego tak zwane gatunki charyzmatyczne otrzymują o wiele więcej funduszy niż inne gatunki, w tym te, które mogą być znacznie bliżej wyginięcia?
Dickie z Durrell nazywa to „grą liczbową.”
„Coraz więcej gatunków spada i przeskakuje do kategorii krytycznie zagrożonych lub zagrożonych wyginięciem, a budżety krajowe nie są dostępne w wystarczającej ilości na ochronę gatunków” - mówi, dodając, że „ochrona gatunków jest często postrzegana jako coś, co powinno być finansowane przez dobroczynność… a nie element podstawowej troski o planetę ”.
Ochrona środowiska i ochrona środowiska na całym świecie są notorycznie niedofinansowane, pozostając daleko w tyle za innymi organizacjami non-profit, mimo że globalne kryzysy środowiskowe wciąż się pogłębiają. Na przykład według Giving USA organizacje charytatywne wspierające środowisko lub zwierzęta otrzymują najmniej ze wszystkich kategorii.
Couchman mówi, że jest to również kwestia bogactwa narodowego, wskazując, że „prawie wszystkie zaniedbane gatunki EDGE występują w krajach o niskim lub średnim dochodzie”.
Stirnemann zgadza się, dodając, że kraje rozwijające się są w stanie nie tylko dawać mniej, ale także z czasem wspierać gatunek. „Na przykład kakapo ( Strigops habroptilus ) w Nowej Zelandii ma stałe wsparcie rządowe. Mniej znane gatunki w krajach rozwijających się otrzymują fundusze ad hoc ”.
Oznacza to, że nawet jeśli mniej znane gatunki zdobywają fundusze lub uwagę, często jest to krótkotrwałe, a następnie ponownie zanika. Nawet wtedy fundusze koncentrują się raczej na badaniach podstawowych ( ponieważ tak niewiele wiadomo o gatunku ), a nie na faktycznych działaniach ochronnych.
„Odkrywamy, że brak świadomości różnorodności życia na Ziemi utrudnia działania na rzecz ochrony mniej znanych gatunków, a nie brak zainteresowania ich ochroną” - mówi Couchman.
*Otwór w parasolach *
Ekolodzy od dawna twierdzą, że ratowanie charyzmatycznych gatunków chroni również te mniej znane. Jest to znane jako teoria gatunków parasolowych. Innymi słowy, ochrona tygrysa chroni jego przyzwyczajenie, bezpiecznie zapewnia przetrwanie dziesiątkom tysięcy innych gatunków, które dzielą to siedlisko.
Jest to prawdą w niektórych przypadkach, ale w coraz bardziej rozdrobnionym, zagrożonym świecie - w obliczu takich problemów, jak zmiany klimatyczne, nielegalny handel dzikimi zwierzętami, zanieczyszczenie, gatunki inwazyjne i zakwaszenie oceanów - gatunki parasolowe mogą nie chronić już tak dobrze, jak kiedyś.
Teoria gatunków parasolowych również podważa fakt, że wiele gatunków wymaga obecnie działań wykraczających poza zwykłą ochronę siedlisk.
„Jest to szczególnie widoczne w przypadku gatunków, w których problemem jest określone ryzyko choroby, np. choroba u płazów ( Chytridiomycosis )… lub gdy przyczyną spadku jest konkretny problem nielegalnego handlu ”- mówi Dickie.
Wskazuje na dwa ptaki, z którymi pracuje na Samoa: mao lub miodowiec czarny ( Gymnomyza samoensis ) potrzebuje kontroli nad szczurami w swoim środowisku lęgowym, podczas gdy manumea, zębacz lub gołąb zębaty ( Didunculus strigirostris ), wymaga kontroli zdziczałych kotów, świń i szczurów , a także lepiej uregulowane polowanie. Mimo że te dwa ptaki zamieszkują te same lasy, będą potrzebowały różnych strategii, aby przetrwać w tym stuleciu. Zdaniem Stirnemanna, będzie to wymagało „pilnej uwagi finansowej”.
Rozmaite gatunki nie mają zwierząt parasolowych, pod którymi mogłyby się schronić. Jaki duży i kolorowy parasol chroni mao i małego dodo? A co powiesz na almika haitańskiego ( Solenodon paradoxus )? Albo kątnica z Mount Oku ( Crotaphatrema lamottei )? A może nawet gremlin tanzański?
Dickie nazywa strategię parasolową „fałszywą ekonomią”, ponieważ ignoruje ona „złożoność społeczności gatunków”.
Wskazuje na niedawne doniesienia o apokalipsie owadów: upadek owadów oznacza spadanie ptaków, ssaków i kwiatów, niezależnie od tego, czy las i charyzmatyczne zwierzęta są nadal chronione.
*Wróćmy do gremlina tanzańskiego *
Pod wieloma względami galago karłowatego powinno przyciągać więcej uwagi. W końcu to naczelne. To urocze. I jest na skraju wyginięcia. Ale lekcja jest taka, że nawet urocze, krytycznie zagrożone naczelne mogą zginąć w zapomnieniu.
„Poza projektami ukierunkowanymi na zarządzanie siedliskami nikt nie pracuje bezpośrednio nad tym gatunkiem” - mówi Justine Gwegime. Spędził dwa lata, 2014-2016, pracując nad tym gatunkiem jako stypendysta w ramach programu EDGE.
Pomimo tego, że jest naczelnym, galago nadal przechodzi przez pęknięcia z wielu powodów: jest mały, trudny do znalezienia i żyje w kilku niepowiązanych ze sobą suchych lasach.
Gwegime mówi, że podczas pracy nad gatunkiem „głównym wyzwaniem” było zwrócenie uwagi „sponsorów i innych interesariuszy”.
„W większości przypadków nie zdawali sobie sprawy, jak ochrona tego gatunku będzie miała szerszy wymierny wpływ na społeczeństwo” - dodaje.
Gwegime mówi, że obecnie niektóre lasy są „dobrze chronione”, a populacja tych lasów może rosnąć.
„Martwię się jednak o niektóre obszary, w których następuje wzrost zniszczenia siedlisk” - zauważa.
Galago karłowate z Rondo to tylko jeden z tysięcy, jeśli nie więcej, gatunków, których istnienie jest tak samo zagrożone przez subiektywny brak atrybutów, jak cokolwiek innego. Pytanie brzmi, czy konserwacja, która przedstawia się jako nauka, powinna być konkursem popularności?
Artykuł opublikowany przez Jeremy Hance
