Pokazywanie postów oznaczonych etykietą rysie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą rysie. Pokaż wszystkie posty

sobota, 2 kwietnia 2011

Ssaki Ameryki Północnej - subiektywny przegląd

Skunks zwyczajny ( Mephitis mephitis ) drapieżnik z rodziny skunksowatych ( Mephotidae ), wcześniej zaliczany do łasicowatych ( Mustelidae ).

Występuje w Ameryce Północnej, od południowej Kanady do północnego Meksyku.

Zamieszkuje różnorodne siedliska : lasy i ich obrzeża, równiny, pustynie, zarośla i zakrzewienia, tereny rolnicze, obszary miejskie, góry i wzniesienia a nawet tereny bagienne. Od poziomu morza do 1800 m n.p.m., chociaż odnotowano osobnika na wysokości 4200 m n.p.m.

skunks zwyczajny ( Mephitis mephitis )

Aktywny przez całą dobę, w ciągu całego roku.Szczyt aktywności przejawia w godzinach nocnych. Jest ssakiem towarzyskim, żyjącym w małej grupie rodzinnej składającej się z  2-5 osobników.
Posiada system obronny, polegający na zdolności rozpylania cuchnącego płynu z dwóch gruczołów u podstawy ogona. Charakterystyczne ubarwienie oraz sposób zachowania ostrzegają potencjalnego napastnika. Już 8 dniowe młode posiadają zdolność rozpylania płynu. Płyn ten jest trudny do usunięcia a jeśli trafi w oczy, powoduje silny ból i czasową ślepotę.

Mephitis mephitis - rycina: osobniki o różnym ubarwieniu

Na kryjówki wybiera wszelkiego rodzaju jamy w ziemi, wykroty, kłody drzew, opuszczone nory itp.
Jest wszystkożerny i na pokarm wybiera wszystko co może skonsumować w danej porze roku i w zależności od siedliska. Podstawowym pokarmem jest pokarm zwierzęcy : drobne kręgowce, bezkręgowce, padlina. Nie gardzi pokarmem roślinnym : owoce, orzechy, jagody.
Ruja skunksa zwyczajnego trwa od połowy lutego do połowy marca.
Ciąża trwa około 59-77 dni. Rodzi się 4-7 młodych w miocie. 1 miot w sezonie. Młode po 24 dniach otwierają oczy. W wieku około miesiąca opuszczają kryjówkę i towarzyszą matce.


Opisane podgatunki :
-  Mephitis mephitis avia - Illinois, północno-wschodnie Kansas, zachodnia Indiana, wschdnie Iowa 
Mephitis mephitis elongata - Floryda, Karolina Północna, delta Mississippi, zachodnia Wirginia
Mephitis mephitis estor - Arizona, zachodni Nowy Meksyk, Sonora, Chihuahua, północna Baja California 
Mephitis mephitis holzneri - południowa Kalifornia, Baja California
Mephitis mephitis hudsonica - od zachodniej Kanady ( Manitoba do Kolumbii Brytyjskiej ) po południowe stany U.S.A. ( Kolorado, Nebraska ) 
Mephitis mephitis mephitis - wschodnia Kanada ( Quebec ) 
Mephitis mephitis mesomelas - południowo-wschodnie Kansas, Mississippi Valley (od południowej Luizjany po Missouri ), wybrzeże Teksasu, wyspa Matagorda, Red River Valley 
Mephitis mephitis nigra - Connecticut, New England, wybrzeże Atlantyku do południowej Wirginii, na zachód po Indianę 
Mephitis mephitis notata - Oregon, Washington 
Mephitis mephitis occidentalis - północna i środkowa Kalifornia, wybrzeże Zatoki Monterey, Sierra i Cascades, południowo-zachodni Oregon 
Mephitis mephitis spissigrada - Washington, północny Oregon, Kolumbia Brytyjska 
Mephitis mephitis varians - południowy i zachodni Teksas, wschodni Nowy Meksyk, północna Oklahoma, Kolorado, Kansas, Nebraska, Meksyk
- Mephitis mephitis foetulenta? - Washington ( Port Angeles, Clallam County )
- Mephitis mephitis frontata? - Pensylwania
- Mephitis mephitis newtonensis? - Arkansas
- Mephitis mephitis minnesotoe? - Minesota
- Mephitis mephitis platyrhina? - Kern River, Owens Valley, Kalifornia
- Mephitis mephitis putida? - New Yersey
- Mephitis mephitis scrutator? - Luizjana 


Mephitis mephitis - rycina : osobniki o różnym ubarwieniu


Główne zagrożenia :
- degradacja i niszczenie środowiska naturalnego
- utrata siedlisk
- urbanizacja
- mechanizacja i chemizacja rolnictwa
- nie limitowane polowania ( brak okresów ochronnych )
- choroby ( wścieklizna )
- warunki środowiskowe ( ostra zima lub susza )

skunks zwyczajny ( Mephitis mephitis )

Skunks zwyczajny jest najpospolitszym gatunkiem z rodziny skunksowatych. Nie jest objęty żadnym programem ochronnym.
W pierwszej połowie XX wieku intensywnie polowano na tego ssaka dla jego futra. Dopiero spadek popytu w latach 50-tych i 60-tych XX w. ograniczył handel futrami skunksa.
Obecnie w większości stanów U.S.A. oraz w prowincjach Kanady poluje się na niego przez cały rok ( bez limitów i okresów ochronnych ).
Potrzebne są badania ekologii, demografii i trendów populacji oraz zagrożeń dla tego gatunku.


Mephitis mephitis - osobnik o czarnym ubarwieniu


W ogrodach zoologicznych skunks zwyczajny wymaga przestronnej woliery zabudowanej różnego rodzaju kryjówkami. Trzymany jest w małej grupie rodzinnej lub pojedynczo. Często jest "eksponowany" w pawilonach z nocnymi zwierzętami. Większość osobników pozbawia się gruczołów przy odbytowych, aby nie rozpyliły substancji zapachowej w kierunku obsługi lub zwiedzających.







Skunks kapturowy ( Mephitis macroura ) drapieżnik z rodziny skunksowatych ( Mephitidae ), wcześniej zaliczany do łasicowatych ( Mustelidae ).

Występuje w Ameryce Północnej, od południowych stanów U.S.A. ( Nowy Meksyk, Arizona, Teksas ) po Meksyk i Gwatemalę.

Zamieszkuje pustynie, zarośla i zakrzewienia, brzegi zbiorników wodnych porośnięte krzewami, kaniony, rumowiska skalne, góry i wzniesienia, otwarte tereny porośnięte trawami.

skunks kapturowy ( Mephitis macroura )

Aktywny przez całą dobę, w ciągu całego roku. Szczyt aktywności przejawia w nocy.
Posiada system obronny w postaci dwóch gruczołów u podstawy ogona z których rozpyla cuchnący płyn w kierunku napastnika. Jest charakterystycznie ubarwiony ale woli salwować się ucieczką. Dopiero w momencie bezpośredniego zagrożenia używa systemu obronnego. Jego młode jak u poprzedniego gatunku w wieku 8 dni mogą rozpylać cuchnącą substancję.

Mephitis macroura - rycina : osobniki o różnym ubarwieniu

Na kryjówki wykorzystuje jamy w ziemi, opuszczone nory, jaskinie i rozpadliny skalne, gęstwinę krzewów czy wykroty.
Odżywia się głównie pokarmem zwierzęcym ( drobne kręgowce, bezkręgowce, jaja, padlina ) oraz pokarmem roślinnym ( owoce, jagody, orzechy, soczyste części sukulentów ).
Ruja trwa od połowy lutego do połowy marca.
Ciąża trwa około 60-65 dni. Samica rodzi średnio 3-4 młode w miocie. 1miot w sezonie. Po 24-26 dniach młode otwierają oczy. W wieku 1-1,5 miesiąca opuszczają gniazdo i towarzyszą matce.

Opisane podgatunki :
- Mephitis macroura edulis - San Fernardo, Meksyk
- Mephitis macroura eximius - Veracruz
- Mephitis macroura longicauda - Gwatemala
- Mephitis macroura macroura - środkowy i południowy Meksyk, południowa Gwatemala
- Mephitis macroura milleri - południowa Arizona, Sonora, Chihuahua, Sinaloa, Durango, Coahuila
- Mephitis macroura richardsoni - Nikaragua?
- Mephitis macroura vittata - Oaxaca, Chiapas

Główne zagrożenia :
- tożsame jak u poprzedniego gatunku skunksa


Skunks kapturowy jest gatunkiem rzadszym i bardziej podatnym na wahania środowiskowe jak i te związane z działalnością człowieka.
W pierwszej połowie XX wieku intensywnie polowano na tego ssaka dla jego futra. Dopiero spadek popytu w latach 50-tych i 60-tych XX w. ograniczył handel futrami tego gatunku.
Obecnie nie jest objęty żadnym programem ochronnym. Na terenie U.S.A. jak i Meksyku poluje się na niego przez cały rok.
Potrzebne są badania ekologii, trendów demograficznych populacji oraz zagrożeń dla tego gatunku.


portret Mephitis macroura


W niewoli wymagania identyczne jak u poprzedniego gatunku, ale w hodowlach jest rzadziej spotykany.







Ryś rudy, ryś amerykański ( Lynx rufus ) drapieżnik z rodziny kotowatych.

Występuje w Ameryce Północnej, od południowej Kanady do południowego Meksyku.

Zamieszkuje głównie lasy liściaste, iglaste lub mieszane. Spotkać go można też na bagnach, suchych pustyniach czy w trudno dostępnych terenach górskich.

ryś rudy ( Lynx rufus )

Typowy samotnik, w pary łączy się tylko w okresie rui. Aktywny w ciągu całej doby, przez cały rok. Szczyt aktywności przejawia po zmierzchu i tuż przed świtem, chociaż na nie których obszarach aktywny w ciągu całego dnia.
Rewir 1 osobnika to obszar 11-200 km2, z tym że samice mają mniejsze terytoria. Terytorium samca nakłada się na rewir 2-5 samic i styka się z terytorium innego samca.
Drapieżnik ten poluje z zasadzki, przegryzając kręgi szyjne swojej ofierze. Preferuje głównie gryzonie, zajęczaki, młode kopytnych, nie gardzi ptakami. Rzadko atakuje gady.
Ruje odbywa się od lutego do marca. Po 60-70 dniach ciąży, samica rodzi 1-3 młode. W wieku 10 dni kocięta otwierają oczy. Po około 2 miesiącach przechodzą na pokarm stały. Samica rodzi co 2 lata. Młode w okresie zimowym rozpraszają się w poszukiwaniu terenów łowieckich. Samiec nie uczestniczy w odchowie młodych.

Lynx rufus zimą 

Opisane podgatunki :
- Lynx rufus rufus - wschodnie i środkowo-zachodnie U.S.A.
- Lynx rufus gigas - północny Nowy Jork od Nowej Szkocji i Nowego Brunszwiku
- Lynx rufus floridanus - południowo-wschodnie U.S.A., dolina Mississippi aż po południowo-zachodnie Missouri i południowe Illinois
- Lynx rufus superiorensis - zachodnie wybrzeże Wielkich Jezior
- Lynx rufus baileyi - południowo-zachodni i północno-zachodni Meksyk
- Lynx rufus californicus - Kalifornia na zachód od Sierra Nevada
- Lynx rufus escuinipae - środkowy Meksyk Escuinapa, Sinaloa aż po południową Sonorę - zagrożony
- Lynx rufus fasciatus - południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska, Oregon, Waszyngton, północno-zachodnia Kalifornia
- Lynx rufus oaxacensis - Oaxaca ( Meksyk )
- Lynx rufus pallescens - południowa Kolumbia Brytyjska, Alberta, Saskatchewan, północno-zachodnie U.S.A.
- Lynx rufus peninsularis - Baja California
- Lynx rufus texensis - od Luizjany przez Teksas na południe po Tamaulipas, Nuevo Leon i Coahuilę
- Lynx rufus eremicus? - Kolorado, Kalifornia
- Lynx rufus fischeri? - południowa Kolumbia Brytyjska?
- Lynx rufus maculata? - Meksyk
- Lynx rufus montanus? - New York, Catskill Montains
- Lynx rufus oculeus? - Marin County, Kalifornia
- Lynx rufus uinta? - Wyoming

Lynx rufus pallescens

Główne zagrożenia :
- degradacja i niszczenie środowiska naturalnego
- utrata siedlisk
- fragmentacja populacji
- wyręb lasu
- rozwój infrastruktury drogowej i kolejowej
- urbanizacja
- nie kontrolowane polowania i kłusownictwo dla futra
- choroby

ryś rudy ( Lynx rufus )

Ryś rudy jest obecnie gatunkiem chronionym i polowanie na niego jest limitowane.
W XIX i pierwszej połowie XX w. intensywnie polowano na niego dla jego skóry. Na terenie U.S.A. na nie których obszarach jest dość rzadki, na innych jest stabilna i dość liczna populacja.
Podgatunek Lynx rufus escuinapae znajduje się na liście US Fish and Wildlife Service.
Potrzebne są nowe badania na temat ekologii, trendów demograficznych populacji i dystrybucji oraz zagrożeń dla tego gatunku.


W ogrodach zoologicznych potrzebuje przestronnej woliery, zabudowanej konarami. Trzymany pojedynczo lub w parach. W odpowiednich warunkach dość dobrze się rozmnaża, co jest dobrą prognozą dla gatunku. W niewoli dożywa nawet do 32 lat.







Ryś kanadyjski ( Lynx canadensis ) drapieżnik z rodziny kotowatych.

Występuje w Ameryce Północnej, od północnej Kanady i Alaski po zachodnią Montanę, Idaho, i Waszyngton w U.S.A. Niewielkie populacje znajdują się w Nowej Anglii i Utah oraz prawdopodobnie w Oregonie, Wyoming i Kolorado.

Zamieszkuje głównie strefę lasów borealnych ale także stare, gęste lasy z zaroślami. Spotkać go można także na terenach skalistych, tundry czy w bardziej prześwietlonych lasach.

ryś kanadyjski ( Lynx canadensis )

Typowy samotnik, w pary łączy się jedynie w okresie rui. Aktywny w ciągu całego roku i całej doby. Szczyt aktywności przejawia po zmierzchu i tuż przed świtem. W okresie zimowym i na nie których obszarach aktywny w ciągu dnia.
Rewir 1 osobnika - samca wynosi od 11-300 km2, rewir samicy jest mniejszy. Terytoria samic nakładają się na terytorium 1-2 samców. W rewirze 1 samca może być 2-8 samic.
Drapieżnik ten poluje z zasadzki lub grupowo ( samica z młodymi tworzą linię ). Ofiara ginie po przegryzieniu  kręgów szyjnych. Główną zdobyczą są zające, norniki, ptaki czasami ryby. Na części obszarów występowania odczuwalny jest wpływ wielkości populacji zajęcy na wielkość populacji rysi i odwrotnie.
Ruja odbywa się od lutego do marca. Ciąża trwa około 60-75 dni, samica rodzi 1-3 kocięta. 1 miot w roku. Okres laktacji trwa około 5 miesięcy, chociaż młode pokarm mięsny spożywają po miesiącu. Samica rodzi co 2 lata. Młode pozostają z matką do następnej wiosny, kiedy to rodzina rozpada się. Samiec nie uczestniczy w wychowie młodych.

Opisane podgatunki :
- Lynx canadensis canadensis - Alaska, Kanada, północne stany U.S.A.
- Lynx canadensis mollipilosus - Alaska
- Lynx canadensis subsolanus - Nowa Funlandia

Główne zagrożenia :
- degradacja i niszczenie środowiska naturalnego
- utrata siedlisk
- wyręb lasu
- rozwój infrastruktury drogowej i kolejowej
- urbanizacja
- izolowane i wyspowe populacje
- nie limitowane polowanie dla futra
- spadek populacji zajęcy, jako głównego składnika diety

Na rysia kanadyjskiego polowano dla futra od XVII w. Po załamaniu się popytu na futra w latach 60-tych XX w. ograniczono nie kontrolowane polowania. Obecnie polowanie na tego kota objęte jest limitem.
Znajduje się na liście US Fish and Wildlife Service i objęty ścisłą ochroną w stanie Michigan.
Bezpośredni wpływ na liczebnośc populacji rysia kanadyjskiego ma liczebność zajęcy.
Potrzebne są dalsze badania na temat ekologii, trendów demograficznych, dystrybucji oraz zagrożeń dla tego gatunku.


para rysi kanadyjskich ( Lynx canadensis ) w warunkach wiwaryjnych


W warunkach wiwaryjnych potrzebuje przestronnej woliery, zabudowanej konarami drzew. Trzymany jest z reguły pojedynczo lecz także i parami. W odpowiednich warunkach dość dobrze się rozmnaża, co jest dobrą prognozą dla gatunku. W niewoli dożywa do 27 lat.














Zając amerykański ( Lepus americanus ) ssak z rodziny zającowatych ( Leporidae ).


Występuje w Ameryce Północnej, od środkowej  Alaski aż po Nowy Meksyk w U.S.A.


Zamieszkuje tundrę, lasy borealne i ich obrzeża, zarośla i zakrzewienia, zarośla wzdłuż brzegów rzek.


zając amerykański ( Lepus americanus ) - po lewej : w szacie letniej; po prawej : w szacie zimowej


Typowy samotnik, chociaż w pobliżu żyje kilka innych osobników. Aktywny w ciągu całego roku, w godzinach nocnych. Ma doskonały słuch, mimo mniejszych uszów niż inne zające. W lecie ma ubarwienie brunatnoszare, a w zimie zmienia na całkowicie białe, oprócz czarnych końcówek uszu. Tylko dwa podgatunki z Wybrzeża Pacyfiku nie zmieniają ubarwienia. W obronie przed drapieżnikami stosuje kamuflaż lub salwuje się szybką ucieczką. Doskonale pływa, co skłania go do ucieczki do wody.

Lepus americanus w szacie letniej

Typowy roślinożerca, odżywiający się roślinnością zielną, trawami, liśćmi, mchami, porostami itp.
Okres rozrodczy trwa od lutego do października.
Po ciąży trwającej około30 dni, samica rodzi 2-8 młodych. Młode rodzą się owłosione i zdolne do ucieczki. Okres laktacji trwa około 4 tygodni, chociaż młode już po tygodniu skubią rośliny. W sezonie może być 2-4 mioty.

Lepus americanus w szacie zimowej

Opisane podgatunki :
- Lepus americanus americanus - Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta, Montana, Dakota Północna 
- Lepus americanus bairdii - Arizona, Wyoming 
- Lepus americanus cascadensis - Kolumbia Brytyjska, Washington 
- Lepus americanus dalli - Mackenzie Distrikt, Kolumbia Brytyjska, Alaska, Yukon Territories
- Lepus americanus struthopus - Nowa Funlandia, Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik, wyspa Księcia Edwarda, Quebec, Maine
- Lepus americanus virginianus - Ontario, Quebec, Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Pensylwania, Ohio, Tennessee
- Lepus americanus bishopi - Turtle Montains, Dakota Północna
- Lepus americanus borealis - Wirginia
- Lepus americanus columbiensis - Kolumbia Brytyjska, Alberta, Washington
- Lepus americanus klamathensis - Oregon, Kalifornia
- Lepus americanus macfarlani - Mackenzie Distrikt, Kanada, Alaska
- Lepus americanus niedecki - Półwysep Kenai, Alaska
- Lepus americanus oregonus - Oregon
- Lepus americanus pallidus - Kolumbia Brytyjska
- Lepus americanus phaeonotus - Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Michigan, Wisconsin, Minnesota
- Lepus americanus pineus - Kolumbia Brytyjska, Idaho, Washington
- Lepus americanus saliens - Terytoria Północno-Zachodnie, Kanada
- Lepus americanus seclusus - Bighorn Montain, Wyoming
- Lepus americanus setzeri - Wyoming
- Lepus americanus tahoensis - Kalifornia, zachodnia Newada
- Lepus americanus wardi - południowa część U.S.A.
- Lepus americanus washingtoni - Kolumbia Brytyjska, Washington, Oregon


Zając amerykański jest jeszcze dość liczny w całym zasięgu występowania. Uważany jest za gatunek nie zagrożony.


Lepus americanus w szacie zimowej


W warunkach wiwaryjnych może przeżyć 5 lat.







Królik florydzki ( Sylvilagus floridanus ) ssak z rodziny zającowatych ( Leporidae ).


Występuje w Ameryce Północnej, od południowej Kanady ( Saskatchewan, Manitoba, Ontario, Quebec ), przez wschodnie U.S.A. ( na wschód od Gór Skalistych po południowy i północny zachód ), środkowy i wschodni Meksyk, przez Amerykę Środkową od Gwatemali po Panamę aż do północnej części Ameryki Południowej ( Kolumbia, Wenezuela ). Często jest wprowadzany w niektóre regiony Ameryki Północnej a nawet Europy. Jest bardzo skutecznym kolonizatorem, potrafiącym wypierać inne gatunki zajęczaków.

Zamieszkuje różnorodne środowiska : lasy i ich obrzeża, otwarte tereny trawiaste (prerie ), pustynie i półpustynie, bagna  ale także pola, łąki, pastwiska, żywopłoty, pola golfowe.

królik florydzki ( Sylvilagus floridanus )

Typowy samotnik, chociaż w pobliżu żyje kilkanaście osobników. Na 1 ha odnotowano 8-10 sztuk. Aktywny w ciągu całej doby i całego roku. Nie kopie nor.
Gniazda rozrodcze zakłada pod krzewami, wśród korzeni drzew lub w wysokiej trawie.
Odżywia się pokarmem roślinnym w zależności od typu siedliska i sezonu oraz dostępności są to różne części roślin.
Sezon rozrodczy w zależności od szerokości geograficznej trwa od marca do października.
Ciąża trwa 25-28 dni, samica rodzi 1-12 młodych w miocie, średnio 5 sztuk. W sezonie może być 3-4 mioty. Oczy otwierają po około 4-5 dniach i opuszczają gniazdo po około 2 tygodniach.  Odstawianie młodych następuje między 16 a 22 dniem życia  Rodzina rozprasza się po około 7 tygodniach.

królik florydzki ( Sylvilagus floridanus )

Opisane podgatunki :
- Sylvilagus floridanus alacer - Teksas, Oklahoma, Missouri, Luizjana
- Sylvilagus floridanus ammophilus - Floryda
- Sylvilagus floridanus avius - wyspa de Aves, wyspy Testigos, Wenezuela
- Sylvilagus floridanus aztecus -Meksyk, Tehuantepec, Oaxaca
- Sylvilagus floridanus boylei - Kolumbia
- Sylvilagus floridanus caniclunis - Meksyk
- Sylvilagus floridanus chapmani - Teksas, Arizona, Nowy Meksyk, Meksyk
- Sylvilagus floridanus chiapensis - Chiapas, Meksyk
- Sylvilagus floridanus cognatus -  Nowy Meksyk, Arizona?
- Sylvilagus floridanus connectens - Chichicaxtle, Veracruz, Meksyk
- Sylvilagus floridanus continentis - Maracaibo, Wenezuela
- Sylvilagus floridanus costaricensis - środkowa i zachodnia Kostaryka
- Sylvilagus floridanus cumanicus - wybrzeże Wenezueli
- Sylvilagus floridanus durangae - Durango, Meksyk
- Sylvilagus floridanus floridanus - Highlands County, Floryda, Great Smoky Mountains
- Sylvilagus floridanus hesperius - Mohave County, Arizona
- Sylvilagus floridanus hitchensi - wyspa Smiths, Wirginia
- Sylvilagus floridanus holzneri - Huachuca Montains, południowa Arizona, Nowy Meksyk, Meksyk
- Sylvilagus floridanus hondurensis - Honduras
- Sylvilagus floridanus llanensis - Teksas, Arizona, Nowy Meksyk
- Sylvilagus floridanus macrocorpus - Nayarit, Meksyk
- Sylvilagus floridanus mallurus - Wirginia, Karolina Północna
- Sylvilagus floridanus margaritae - wyspa Margarita, Wenezuela
- Sylvilagus floridanus mearnsi - południowy Quebec, Ontario, wschodnie i północno-środkowe U.S.A. ( Iowa, Minnesota ), wprowadzony na wyspę Vancouver ( południowa część )
- Sylvilagus floridanus nelsoni - Coahuila, Meksyk
- Sylvilagus floridanus nigronuchalis - wyspa Curacao, wyspa Aruba
- Sylvilagus floridanus orinoci - Territorio Federal Amazonas, Wenezuela
- Sylvilagus floridanus orizabae - Monte Orizaba, Puebla, Meksyk
- Sylvilagus floridanus paulsoni - południowa Floryda
- Sylvilagus floridanus persultator - Puebla, Meksyk
- Sylvilagus floridanus purgatus - Magdalena Valley, Kolumbia
- Sylvilagus floridanus restrictus - Jalisco, Meksyk
- Sylvilagus floridanus rigidus - Nowy Meksyk
- Sylvilagus floridanus robustus - Guadalupe Mountains ( Teksas i Nowy Meksyk ), Chisos Mountains ( Teksas ), Davis Mountains ( Teksas ), Sierra de la Madera ( Coahuila, Meksyk )
- Sylvilagus floridanus russatus - Veracrus, południowy Meksyk
- Sylvilagus floridanus similis - północno-zachodnie Kansas
- Sylvilagus floridanus simplicicanus - Teksas
- Sylvilagus floridanus subcinctus - Negrete, Michoacan, Meksyk
- Sylvilagus floridanus superciliaris - Kolumbia
- Sylvilagus floridanus valenciae - środkowa Panama, Wenezuela
- Sylvilagus floridanus yucatanicus - Yucatan, Meksyk 


Królik florydzki jest najważniejszym ssakiem łownym U.S.A. Populacja tego gatunku nie wydaje się spadać lecz bardziej się rozprzestrzenia. Przez człowieka został wprowadzony w regiony, w których nie występował pierwotnie. 
Potrzebne są badania dotyczące taksonomii, rozmieszczenia, wielkości populacji oraz w jaki sposób królik florydzki wpływa na inne gatunki. W północno-wschodnich stanach U.S.A. dotyczy to głównie gatunku Sylvilagus transitionalis.


Sylvilagus floridanus żerujący na liściach krzewu


W niewoli - brak danych.










Scalopus aquaticus - owadożerny ssak z rodziny kretowatych ( Talpidae ), z rzędu owadożernych ( Insectivora ).


Występuje w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych po północny Tamaulipas w Meksyku. Niewielkie izolowane populacje występują w południowo-zachodnim Teksasie, Coahuila i Tamaulipas

Zamieszkuje wilgotne gleby lasów i ich obrzeży, pół, pastwisk, łąk, obszarów trawiastych, zarośli i zakrzewień.

rycina .Scalopus aquaticus - forma południowa

Aktywny w ciągu całej doby i całego roku, szczyt aktywności przejawia między godziną 8:00-16:00 i od 23:00-4:00. Żyje samotnie, ale rewiry kilku osobników pokrywają się i wykorzystywane są te same systemy tuneli. Buduje dwa rodzaje tuneli. Jedne głębokie z systemem korytarzy i komór. Drugie płytkie, powierzchniowe wykorzystywane do zbierania pokarmu. Oprócz tego tunele zimowe są głębsze niż letnie.
Jest dobrym pływakiem. Swoje ofiary wyszukuje za pomocą węchu i dotyku.
Wykazuje się duża zmiennością ubarwienia w zależności od geograficznego zasięgu. Na północy jest barwy szarej a na południu i zachodzie barwy miedzianobrązowej.
Odżywia się głównie dżdżownicami, ale nie gardzi też owadami i ich larwami, innymi bezkręgowcami a nawet pokarmem roślinnym. Ma wysokie zapotrzebowanie na energię i wymaga dużej ilości pokarmu w ciągu doby. Zjada 25 do 100 % pokarmu w stosunku do wagi ciała.
Sezon rozrodczy pod koniec marca lub na początku kwietnia w większości zasięgu. Jedynie na południu od stycznia.
Ciąża trwa od 28-45 dni. Samica rodzi 2-6 młodych w miocie. Młode są niezależne po 30-35 dniach.

rycina Scalopus aquaticus - forma północna

Opisane podgatunki :
- Scalopus aquaticus aereus - pierwotny zasięg Adair County, Oklahoma - obecnie także Arizona, Nowy Meksyk, Teksas, Illinois, Indiana, Ohio, Kansas
Scalopus aquaticus alleni - Teksas, Illinois, Indiana, Ohio
Scalopus aquaticus anastasae - wyspa Anastasia, Floryda
Scalopus aquaticus aquaticus - wschodnia część U.S.A.
Scalopus aquaticus argentatus - południowy Michigan
Scalopus aquaticus australis - południowo-wschodnia Georgia, południe Półwyspu Floryda
Scalopus aquaticus bassi - Floryda
Scalopus aquaticus canadensis - Kanada
Scalopus aquaticus caryi - środkowa i zachodnia Nebraska, północno-wschodnie Kolorado, północno-zachodnie Kansas
Scalopus aquaticus cryptus - Teksas, Illinois, Indiana, Ohio
Scalopus aquaticus cupreata - wybrzeże Atlantyku U.S.A.
Scalopus aquaticus howelli - Karolina Północna, Karolina Południowa, północna Georgia, środkowa Alabama, południowe Mississippi
Scalopus aquaticus inflatus - Tamaulipas,Meksyk, Teksas
Scalopus aquaticus intermedius - południowo-wschodnie Kolorado, środkowa i zachodnia Oklahoma, północny Teksas
-  Scalopus aquaticus machrinoides - Arkansas, Missouri, Iowa, środkowa Minnesota, południowo-wschodnia Dakota Południowa, wschodnia Nebraska, południowe i północno-wschodnie Kansas
Scalopus aquaticus machrinus - wschodnia Iowa, zachodnie Wisconsin, północne Illinois, południowe Michigan, południowo-zachodnie Ontario, północne Ohio, południowe i środkowe Tennessee, Kentucky, Teksas, Indiana
Scalopus aquaticus montanus - Coahuila, Meksyk
Scalopus aquaticus nanus - Teksas, Illinois, Indiana, Ohio
Scalopus aquaticus parvus - Floryda
Scalopus aquaticus pennsylvanica - Pensylwania
Scalopus aquaticus porteri - wschodnie Arkansas, północno-zachodnia i środkowa Luizjana, wschodni Teksas
Scalopus aquaticus sericea - Kentucky
Scalopus aquaticus texanus - środkowo-wschodni Teksas
Scalopus aquaticus virginianus - Wirginia

Scalopus aquaticus jest szeroko rozpowszechniony i prawdopodobnie ma dużą populację. Występuje też na wielu obszarach chronionych. Jest tolerancyjny na zmianę siedlisk. Ma najszerszy zasięg ze wszystkich kretów w Ameryce Północnej. Jedynie izolowane populacje z południowo-zachodniego Teksasu, Coahuila i Tamaulipas w Meksyku są uważane za bardzo rzadkie i możliwe jest ich wyginięcie.


W niewoli może przeżyć dłużej niż 36 miesięcy. Żywiono go mieloną wołowiną, karmą dla psów, pisklętami oraz noworodkami mysimi.







Gwiazdonos ( Condylura cristata ) owadożerny ssak z rodziny kretowatych ( Talpidae ), z rzędu owadożernych ( Insectivora ).


Występuje w północno-wschodniej części Ameryki Północnej, od południowo-wschodniej Kanady ( Labrador, Quebec, Nowa Szkocja ) do południowo-wschodniej Georgii i północnej części Florydy.

Zamieszkuje mokre i wilgotne gleby terenów zalewowych, bagna, łąki, lasy i inne siedliska w pobliżu wody. Rzadko oddala się od zbiorników wodnych.

gwiazdonos ( Condylura cristata )

Charakterystyczną cechą jest posiadanie na nosie 22 różowych, osadzonych promieniście wyrostków, przypominających czułki. Jest to organ dotyku.
Aktywny w ciągu całej doby i całego roku. Szczyt aktywności przejawia w nocy.
Żyje w podziemnych korytarzach, które często opuszcza. Buduje dwa rodzaje tuneli: płytkie i głębokie. Otwory wejściowe mogą znajdować się zarówno na powierzchni ziemi jak i pod wodą.  Dobrze pływa i nurkuje. Typowy samotnik, chociaż sądzi się, że w okresie rozrodczym żyje w parach.
Gniazda buduje w komorze pod ziemią lecz zdarza się, że są też na powierzchni, w ściółce, pod pniem drzewa lub wśród korzeni. Zawsze powyżej wysokiej wody ale w pobliżu zbiornika.
Odżywia się głównie bezkręgowcami, zarówno wodnymi jak i lądowymi. W zimie bezkręgowce wodne często stanowią główny pokarm.
Ciąża trwa około 45 dni. Samica rodzi wiosną lub wczesnym latem 6-7 młodych. 1 miot w ciągu sezonu.

żerujący gwiazdonos ( Condylura cristata )

Opisane podgatunki :
- Condylura cristata cristata - Nowy Brunszwik, Quebec, Ontario, Michigan, Pensylwania, New Jersey, Wirginia?
- Condylura cristata macroura - New Jersey
- Condylura cristata nigra - Quebec
- Condylura cristata parva - Wirginia, Karolina Południowa
- Condylura cristata prasinatus - Maine
- Condylura cristata radiata - Kanada

Gwiazdonos jest uważany za gatunek nie zagrożony, gdyż nie ma większych zagrożeń. Jedynie wpływ na siedliska oraz wielkość populacji może mieć zanieczyszczenie zbiorników i cieków wodnych. Trend populacji na razie się nie zmniejsza. Występuje dość licznie na terenach chronionych.

gwiazdonos ( Condylura crostata )

W niewoli - brak danych.







Neurotrichus gibbsi - owadożerny ssak z rodziny kretowatych ( Talpidae ), z rzędu owadożernych ( Insectivora ).


Występuje w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, od Kolumbii Brytyjskiej do środkowej Kalifornii.

Zamieszkuje wilgotne lasy o miękkich i zawierających dużo materii organicznej glebach.

Neurotrichus gibbsii

Aktywny w ciągu całej doby i całego roku. Szczyt aktywności w godzinach porannych i nocnych. Żyje w grupach ponad 11 osobników. Grupy te często przenoszą się w inne rewiry lasu.
Dobrze wspina się i pływa. Buduje dwa rodzaje tuneli. Płytkie ryte wprost w ściółce oraz głębsze ale nie przekraczające 30 cm głębokości. Gniazdo buduje na powierzchni ziemi, chociaż znaleziono gniazdo w dziupli drzewa na wysokości 1 m nad ziemią.
Odżywia się dżdżownicami, poczwarkami owadów i innych bezkręgowców, larwami itp. Zjada w ciągu doby pokarm równy wadze ciała. Do lokalizacji ofiary używa węchu.
Ciąża trwa około 28 dni, chociaż jej faktyczna długość nie jest znana. 1 miot w sezonie. Samica rodzi 2-8 młodych. Młode są ślepe i ważą mniej niż gram.

rycina Neurotrichus gibbsii

Opisane podgatunki :
- Neurotrichus gibbsii gibbsii - południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska, zachodni Washington, zachodni Oregon, Cascade Mountains, Kalifornia, zachodnia Sierra Nevada, South Yolla Bolly Mountain
- Neurotrichus gibbsii hyacinthinus - Cuddeback, Humboldt County, południowy Fremont Peak, Monterey County, Marin County, Kalifornia
- Neurotrichus gibbsii major - Carberry Ranch, Shasta County, Kalifornia
- Neurotrichus gibbsii minor - Washington



Neurotrichus gibbsii nie jest uważany za gatunek zagrożony. Występuje dość licznie na terenach chronionych.


W niewoli - brak danych.








Skunks plamisty ( Spilogale putorius ) ssak z rodziny skunksowatych  ( Mephotidae ), wcześniej zaliczany do łasicowatych ( Mustelidae ).


Występuje w Ameryce Północnej, od północno-wschodniej Kanady po Tamaulipas w Meksyku.

Zamieszkuje różnorodne siedliska : lasy i ich obrzeża, zarośla i zakrzewienia, otwarte trawiaste tereny, góry i wzniesienia, kaniony i wąwozy, pustynie i półpustynie, tereny rolnicze.

skunks plamisty ( Spilogale putorius )

Aktywny głównie nocą, w ciągu całego roku. Jest towarzyski i żyje w małych grupach. Jest jedynym gatunkiem skunksa potrafiącym się wspinać.
Posiada system obronny, polegający na zdolności rozpylania cuchnącego płynu z dwóch gruczołów u podstawy ogona. Potrafi rozpylić cuchnącą wydzielinę do 4 m. W celu celnego i skutecznego rozpylenia, staje  na przednich łapach odwracając głowę w kierunku napastnika.
Mieszka w norach samodzielnie wykopanych lub przejętych po innych ssakach, w kłodach, wykrotach, jaskiniach a także wszelkich jamach w ziemi.
Jest wszystkożerny i zależny od sezonowej dostępności pokarmu. Nie gardzi żadnym źródłem pokarmu.
Ruja odbywa się w marcu i kwietniu.
Ciąża trwa 50-65 dni, samica rodzi 5-6 młodych. Może mieć 2 mioty w sezonie.

skunks plamisty ( Spilogale putorius ) w warunkach wiwaryjnych

Opisane podgatunki :
- Spilogale putorius ambarvalis - południowa Floryda
- Spilogale putorius ambigua - środkowa Arizona, Nowy Meksyk, Jalisco, Eagle Montain, Chihuahua, Meksyk
- Spilogale putorius arizonae - środkowa i południowa Arizona, południowo-wschodni Nowy Meksyk
- Spilogale putorius indianola - Teksas, Luizjana, Tamaulipas, Meksyk
- Spilogale putorius interrupta - południowa Kanada, Minnesota, środkowa Dakota Północna, wschodni Wyoming, wschodnie Kolorado, zachodnia Oklahoma, północno-zachodni Teksas, Wisconsin, Iowa, Nebraska, Kansas, Missouri, północno-wschodni Meksyk
- Spilogale putorius leucoparia - zachodni Teksas, południowy Nowy Meksyk, zachodnia i środkowa Arizona, wschodni Meksyk
- Spilogale putorius olympica - Kolumbia Brytyjska, Washington
- Spilogale putorius putorius - południowo-wschodnie U.S.A., Alabama, Mississippi, północna Floryda, środkowo-zachodnia Georgia, Karolina Południowa, Appalachian Mountains, środkowo-południowa Pensylwania
- Spilogale putorius ringens - Alabama

Skunks plamisty nie jest gatunkiem zagrożonym. W pierwszej połowie XX w. intensywnie polowano na tego ssaka, załamanie się popytu na futra w latach 50-tych i 60-tych XX w. ograniczyło zapotrzebowanie na jego skóry. Obecnie w części zasięgu jest objęty ochroną. W stanach Missouri, Iowa i w Kansas został wpisany na listę ssaków zagrożonych. W stanach Minesota i Nebraska jako gatunek szczególnej troski. W Dakocie Północnej, Oklahomie, Tennessee prowadzone są badania nad podjęciem środków ochrony w celu zapewnienia długotrwałej populacji. Monitorowany jest wpływ pestycydów na obszarach intensywnego rolnictwa oraz rozwój infrastruktury drogowej.
Wiele skunksów plamistych ginie przy przekraczaniu dróg pod kołami samochodów. 


rycina - skunks plamisty ( Spilogale putorius )


W warunkach wiwaryjnych - chów i hodowla jak u innych gatunków skunksów.








sobota, 24 kwietnia 2010

Zagrożone ssaki Europy część I

                                                                   http://razemdlatatr.pl/

Żubr ( Bison bonasus ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.
Niegdyś był pospolitym mieszkańcem w całej zalesionej części Europy aż po Kaukaz.

W Europie Zachodniej żubr został wytępiony już w połowie XIV w. W Europie Środkowej i Wschodniej, jeszcze długo po zniknięciu żubra z Europy Zachodniej był zwierzęciem dość pospolitym.
Na terenach Polski dzięki ochronie przez królów oraz magnatów żubr w stanie dzikim zachował się aż do 1919 roku.

żubr nizinny ( Bison bonasus bonasus ) samica z młodym 

Ostatniego żubra zabił były strażnik puszczański - Bartłomiej Szpakowicz w dniu 21.02.1919 mieszkaniec wsi Masiewo.
Ostatniego żubra kaukaskiego - trzy  osobniki zabito w 1927 roku.
Po I Wojnie Światowej okazało się, że oprócz garstki zwierząt będących w ogrodach zoologicznych Berlina i Hamburga oraz w prywatnych parkach i zwierzyńcach, nie ma w warunkach naturalnych żubra.
W roku 1920 było jeszcze około 15 sztuk tych zwierząt na Kaukazie
.
żubr nizinny - ogród zoologiczny we Wrocławiu

Historia restytucji żubra :
W 1923 roku na Międzynarodowym Kongresie Ochrony Przyrody w Paryżu, polski przyrodnik Jan Sztolcman - ogłosił referat o groźbie wyginięcia gatunku żubra - Bison bonasus. Zgłosił też wniosek o założenie Międzynarodowego Towarzystwa Ochrony Żubra w celu ocalenia go jako gatunku. Kongres wniosek przyjął i w sierpniu 1923 założono w/w Towarzystwo z siedzibą we Frankfurcie nad Menem. Pierwszą czynnością była inwentaryzacja bardzo dokładna wszystkich żubrów będących w posiadaniu zarówno ogrodów zoologicznych jak osób prywatnych. Następnie założono księgi rodowodowe tych zwierząt w formie zeszytów - wydawane co dwa lata. 
W Polsce do ochrony żubra przyczyniły się dwa ogrody zoologiczne w Poznaniu i Warszawie. Oba te ogrody nabyły żubry. Ogród poznański w 1924 zakupił parę tych zwierząt w Niemczech i starał się uzyskać od nich przychówek. Ogród warszawski nabył w 1925 roku w Szwecji - buhaja i 2 krowy, które następnie przekazał do powstałego w Białowieży rezerwatu. Do Białowieży trafiły też żubry z Pszczyny - 2 buhaje i 1 krowa, z dóbr księcia Hochberga. Był to zalążek obsady rezerwatu białowieskiego. 

portret żubra

Dzięki prawidłowej opiece, którą roztoczono nad tymi zwierzętami do 1939 roku uzyskano wzrost pogłowia do 35 sztuk. I tak w Białowieży było 14 sztuk, w Pszczynie 16, 3 sztuki w Niepołomicach oraz po 1 w Warszawie i Spale. II Wojna Światowa nie spowodowała ubytków w stadach ani w Białowieży, ani w Pszczynie.Po mimo działań frontowych stada te zwiększyły się i tak w 1945 roku w Białowieży było 21 sztuk a w Pszczynie 19 sztuk. Do tych zwierząt dołączono 3 sztuki zdobyte na terenie Niemiec. Mając łącznie 43 sztuki rozpoczęto nowy etap hodowli. W roku 1952 roku we wrześniu po za rezerwat, na teren puszczy wypuszczono 2 młode samce, które szczęśliwie przezimowały. W czerwcu 1953 dołączono do nich 2 krowy z trzytygodniowym cielakiem. Żubry dobrze sobie radziły, chociaż początkowo trzymały się blisko swoich dotychczasowych kwater. W roku 1957 urodziła się pierwsza cieliczka w warunkach naturalnych. Eksperyment się powiódł i tak stopniowo dołączano nowe osobniki. W roku 1970 stado poza rezerwatem liczyło 195 sztuk. Poza stadem białowieskim stworzono jeszcze dwa stada, w 1962 w Puszczy Boreckiej oraz w 1968 w Bieszczadach.
W byłym ZSRR po II Wojnie Światowej korzystając z materiału zarodowego z Polski rozwinięto także hodowlę żubra, głównie w fenotypie żubra kaukaskiego. W roku 1966 żubr powrócił na Kaukaz. Są to zwierzęta w typie wytępionego żubra kaukaskiego. Również w innych krajach Europy oraz w Stanach Zjednoczonych Ameryki powstały ośrodki hodowlane, są to w większości zamknięte hodowle. Dzięki wysiłkom międzynarodowym żubr został ocalony przed wyginięciem.

  żubr nizinny ( Bison bonasus bonasus ) - samica z młodym

Żyje w stadach. Oddzielnie samice z młodymi. Samce tworzą stada kawalerów. Stare buhaje żyją samotnie.
Żywi się trawą, ziołami, pędami drzew i krzewów.
W czasie rui byki w charakterystyczny sposób perfumują swoje ciała. Wyszukują piaszczyste miejsca, które najpierw polewają moczem a następnie tarzają się w tych piaszczystych basenach. Tak uperfumowane samce staczają walki po między sobą o możliwość kopulacji z jak największą liczbą samic. Samica rodzi wiosną 1 rzadziej 2 młode.

żubr w zimie


Opisane podgatunki żubra :
- żubr nizinny ( Bison bonasus bonasus ) wytępiony w 1919 roku, restytuowany z osobników trzymanych w niewoli
- żubr górski, kaukaski ( Bison bonasus caucasicus ) wytępiony w 1927 roku, restytuowany z mieszańców w fenotypie żubra górskiego
- żubr węgierski ( Bison bonasus hungarorum ) wytępiony około 1790 roku, odtworzony z osobników trzymanych w niewoli
- żubr stepowy ( Bison bonasus priscus ) wymarł około 100 tys. lat temu, jego wizerunki istnieją w wielu jaskiniach zamieszkiwanych przez ludzi
- Bison bonasus schoetensacki - wymarł około 100 tys. lat temu, mieszkaniec lasów - zbliżony wyglądem do żubra nizinnego

Żubr na terenie Polski jest zwierzęciem prawnie chronionym.

Żubr jest ozdobą każdego ogrodu zoologicznego. Jest to duże zwierzę potrzebujące sporych wybiegów. Mając dobrą parę hodowlaną łatwo można uzyskać przychówek. Dobrze prezentuje się w nie dużej grupie - 1 byk i 3,4 krowy.

żubr nizinny ( Bison bonasus bonasus ) - ogród zoologiczny w Warszawie




Kozica ( Rupicapra rupicapra ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.
Występuje w Europie. 
Zamieszkuje wysokie góry.

W okresie letnim wspina się do granicy śniegu, w zimie schodzi na niższe zalesione stoki.

kozica alpejska ( Rupicapra rupicapra rupicapra ) w warunkach naturalnych

Żyje w niewielkich stadach, do 10 sztuk. Dorosłe samce żyją samotnie i do grup dołączają jedynie w okresie godowym. W tym czasie staczają zaciekłe walki w celu zgromadzenia jak największego haremu samic, którego bronią przed zakusami innych zalotników.
Samica rodzi 1 młode rzadziej 2.
Żywi się roślinnością alpejską, pędami drzew.

kozica ( Rupicapra rupicapra ) - Tierpark Berlin

Opisane podgatunki:
- kozica alpejska ( Rupicapra rupicapra rupicapra ) - środkowe i wschodnie Alpy / Szwajcaria, Austria , Włochy i Niemcy /
- kozica tatrzańska ( Rupicapra rupicapra tatrica ) - występuje w Tatrach / Polska, Słowacja / - zagrożony
- kozica bałkańska ( Rupicapra rupicapra balcanica ) - występuje na Bałkanach i w górach Pindos / kraje byłej Jugosławii, Albania, Bułgaria, Grecja / - zagrożony
- kozica karpacka ( Rupicapra rupicapra carpatica ) - Karpaty / Rumunia /
- kozica kartuska ( Rupicapra rupicapra cartusiana ) - zachodnie Alpy / Francja / - krytycznie zagrożony
- kozica anatolijska ( Rupicapra rupicapra asiatica ) - Taurus i Góry Pontyjskie / Turcja, Iran / - zagrożony
- kozica kaukaska ( Rupicapra rupicapra caucasica ) - Kaukaz / Rosja, Gruzja, Azerbejdżan / - zagrożony

  kozica ( Rupicapra rupicapra ) - Tierpark Berlin

W 1907 roku wprowadzona na południową wyspę Nowej Zelandii. Jest nieco mniejsza od populacji europejskich.
portret kozicy ( Rupicapra rupicapra )

Polowano na nią dla mięsa, skóry, trofeum a nawet dla kępki włosów z tyłu szyi tzw. gamsbartu.
W Polsce pod ścisłą ochroną. Występuje w Tatrach Wysokich i Zachodnich.

Rupicapra rupicapra - Tierpark Berlin

W niewoli rzadko prezentowana gdyż należy do zwierząt trudnych w hodowli. Niewiele ogrodów może pozwolić sobie na trzymanie tych ssaków. Potrzebuje rozległych wybiegów o skalistym podłożu, aby mogła się wspinać.




Kozica pirenejska ( Rupicapra pyrenaica ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.

Występuje w Europie. Zamieszkuje góry.
Prawie wytępiona do 1940, w roku 2002 całą populację szacowano na około 25 000 osobników.

młode kozice pirenejskie ( Rupicapra pyrenaica ) w warunkach naturalnych

Żyje w niewielkich stadach na wysokości 3000 m n.p.m.
Biologia i sposób życia takie jak u kozicy.

kozica apenińska ( Rupicapra pyrenaica ornata ) w warunkach naturalnych

Opisane podgatunki :
- kozica pirenejska ( Rupicapra pyrenaica capra ) - występuje w Pirenejach / Hiszpania , Francja /
- kozica kantabryjska ( Rupicapra pyrenaica parva ) - Góry Kantabryjskie / Hiszpania / - zagrożony
- kozica apenińska ( Rupicapra pyrenaica ornata ) - Apeniny / Włochy / - zagrożony

 Rupicapra pyrenaica ornata - Munchener Tierpark Hellbrunn

W niewoli stawia takie same wymagania jak poprzedni gatunek.
W Polsce nie występuje.




Koziorożec alpejski ( Capra ibex ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.

Występuje w Europie.
Zamieszkuje Alpy na granicy wiecznego śniegu, na wysokości 2500 - 3000 m n.p.m.

koziorożec alpejski ( Capra ibex ) - samiec - Dierenpark Planckendael Mechelen

Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec większy od samicy. Posiada większe szablasto wygięte rogi z grubymi, pierścieniowatymi zgrubieniami na ich przedniej powierzchni. Mogą one osiągać do 140 cm długości.
Żywi się roślinnością alpejską, pędami drzew.
Żyje w małych stadach. Dorosłe  samce oddzielnie, samice z młodymi też oddzielnie. Stare samce są samotnikami. W okresie godowym samce staczają zaciekłe walki w celu zgromadzenia haremu samic i bronią go przed zakusami innych zalotników. Samica rodzi 1 rzadziej 2 młode w miocie.

samiec - Capra ibex w zoo

Był na granicy wyginięcia. Od 1850 roku chroniony we włoskich Alpach, na polecenie króla Emanuela II. Polowano na niego dla mięsa, skóry i trofeum. Obecnie w krajach alpejskich / Austria, Włochy, Szwajcaria, Francja / jest pod prawną ochroną.

.

koziorożec alpejski ( Capra ibex ) - samiec w warunkach naturalnych

W Polsce nie występuje.
W ogrodach zoologicznych potrzebuje przestrzennych wybiegów, o skalistym podłożu. Dobrze się rozmnaża i jest ozdobą każdego ogrodu zoologicznego.



Koziorożec iberyjski, koziorożec pirenejski ( Capra pyrenaica ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.

Występuje w Europie.
Zamieszkuje Pireneje oraz góry półwyspu Iberyjskiego.

rysunek koziorożca iberyjskiego ( Capra pyrenaica )

Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec większy niż samica. Rogi samców są grubsze i mogą być trzy razy dłuższe niż samicy.
Aktywny zarówno w dzień jak i w nocy, szczyt aktywności przejawiając rano lub późnym popołudniem i o zmierzchu. Jedynie w okresie zimowym jego aktywność jest wzmożona w środku dnia. Wtedy kiedy temperatura jest najwyższa.
Typowy roślinożerca.
Żyje w stadach, składających się z samic i młodych oraz grup kawalerskich. Stare samce żyją samotnie. W okresie rui kozły walczą o możliwość kopulacji z jak największą liczbą samic. Samica rodzi 1 rzadziej 2 młode.

samiec koziorożca iberyjskiego ( Capra pyrenaica ) w zoo Barcelona

Opisane podgatunki :
- Capra pyrenaica hispanica - występuje w górach wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego - największe skupisko w paśmie Sierra Nevada.
- Capra pyreneica victoriae - występuje w górach środkowej i północnej Hiszpanii - największe skupisko w Sierra de Gredos.
- Capra pyreneica capra - występował w Pirenejach - ostatni egzemplarz zginął w styczniu 2000 roku przygnieciony przez drzewo.
- Capra pyreneica lusitanica - występował w Galicji / Hiszpania / i Portugalii - wytępiony w 1892 roku - ostatni okaz w Sierra de Geres / Portugalia /

 grupa Capra pyreneica hispanica w ogrodzie zoologicznym w Barcelonie

Obecnie koziorożec iberyjski jest objęty ochroną. Dawniej polowano na niego dla mięsa, skóry i trofeum.
W Polsce nie występuje.

W hodowli potrzebuje przestronnych wybiegów o skalistym podłożu. Dobrze rozmnaża się w warunkach wiwaryjnych.




Koziorożec kaukaski ( Capra caucasica ) parzystokopytny ssak z rodziny krętorogich.

Występuje w Europie. Zamieszkuje góry Kaukaz / Gruzję i południowo - zachodnią Rosję / na wysokości 2500 - 3000 m n.p.m.

koziorożec kaukaski ( Capra caucasica ) - samiec w warunkach naturalnych

Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec większy i o większych rogach. Samica jest mniejsza i ma mniejsze rogi.
Aktywny rano i po południu.
 Żyje w stadach - samice z młodymi, samce w grupach kawalerskich, stare samce samotnie.W okresie rui - samce staczają walki w celu zgromadzenia haremu samic i bronią go przed zakusami innych zalotników. Silne samce kopulują z dużą ilością samic. Samica rodzi 1 rzadziej 2 młode.

samiec Capra caucasica w zoo

Jest to typowy roślinożerca.
W zimie łączy się w stada mogące liczyć nawet 500 osobników. Schodzi wtedy na niżej położone tereny.

koziorożec kaukaski ( Capra caucasica ) - zoo Praga

W latach 90 populację szacowano na ok. 10 000 osobników. Polowano na niego głównie dla mięsa, skóry i trofeum. Obecnie na terenie Rosji pod prawną ochroną, na terenie Gruzji jako zwierzyna łowna - z okresem ochronnym.

W hodowli koziorożec kaukaski potrzebuje przestrzennych wybiegów o skalistym podłożu. Jak wszystkie koziorożce jest ozdobą każdego ogrodu zoologicznego.

Capra caucasica - kozioł w warunkach naturalnych

samica z młodym - Capra caucasica w warunkach naturalnych


 
portret koziorożca kaukaskiego 




Koziorożec dagestański, koziorożec wschodniokaukaski ( Capra cylindricornis ) parzystokopytny ssak  z rodziny krętorogich.

Występuje w Europie.
Zamieszkuje wschodni Kaukaz  / pogranicze Rosji i Gruzji, Azerbejdżan /. Żyje na wysokości 1000 - 4000 m n.p.m.

  Capra cylindricornis - zoo Liberec

Wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy jak u wszystkich koziorożców.
Sposób życia oraz biologia jak u innych gatunków z rodzaju Capra .
Polowano na niego głównie dla mięsa, skóry, trofeum.
Bardziej zagrożony niż koziorożec kaukaski.

portret koziorożca dagestańskiego ( Capra cylindricornis )

W niewoli wymagania jak u pozostałych koziorożców.




Łoś euroazjatycki ( Alces alces ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Jeden z największych przedstawicieli tej rodziny. Dawniej łoś amerykański ( Alces americana ) był opisywany  jako podgatunek łosia euroazjatyckiego, obecnie jest klasyfikowany jako osobny gatunek.

Występuje w północnej części Euroazji.

Zamieszkuje lasy iglaste i mieszane, bagna i torfowiska.

Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec większy z porożem łopatowatym lub konarowatym, zrzucanym co roku od jesieni do wiosny. Poroże to odrasta corocznie wiosną. W okresie wzrostu pokryte skórą ( scypuł ). Samica nie posiada poroża.

łoś ( Alces alces ) - samiec o porożu łopatowatym ( łopatacz )

Żyje samotnie, jedynie w okresie zimy może łączyć się w małe grupy do 5 osobników. W okresie rui samce toczą walki między sobą, które mogą prowadzić do kontuzji jednego lub obu rywali.
Najbardziej aktywny jest rano i wieczorem. Dobrze pływa, dzięki szerokim racicom sprawnie porusza się po bagnach i w wodzie.
Żywi się roślinami zielnymi, młodymi pędami i korą drzew.
Samica rodzi 1 rzadziej 2 lub 3 młode. Cielęta nie są cętkowane.

Alces alces - samica ( łosza lub klępa )

Opisane podgatunki łosia z Euroazji :
- łoś europejski ( Alces alces alces ) z Europy 
- łoś kaukaski ( Alces alces caucasicus ) z Kaukazu - wymarł około 1810 roku
- łoś kamczacki ( Alces alces buturlini ) z Centralnej Syberii i Kamczatki
- łoś ussuryjski ( Alces alces cameloides ) z Mongolii i Mandżurii
- łoś jakucki ( Alces alces pfizenmayeri ) ze wschodniej Syberii

Alces alces - samica z młodym

W Polsce łoś występuje w północno - wschodniej części kraju oraz w Puszczy Kampinoskiej. W zachodniej części pojawia się sporadycznie. Do niedawna był zwierzęciem łownym, obecnie objęty częściową ochroną.
W krajach Skandynawii jest zwierzęciem łownym. Również w Rosji a zwłaszcza za Uralem.
W latach 60 - tych i 70 - tych ubiegłego wieku prowadzone były prace związane z domestyfikacją łosia.

W warunkach ogrodów zoologicznych łoś jest uważany za zwierzę trudne. Rzadko tylko w nich występuje, gdyż trudno mu zapewnić odpowiednie warunki pomieszczeniowe i pokarmowe. Z tego powodu nie wiele placówek ma możliwości na ekspozycję tych ciekawych zwierząt. Łoś bardzo źle znosi wbrew obiegowej opinii wilgotne i podmokłe wybiegi. Mając do wyboru miejsca błotniste i suche, wybiera zwykle miejsca suche. Tylko podczas upałów korzysta z kąpieli błotnych. Jeśli już uda się stworzyć mu odpowiednie warunki pomieszczeniowe to dość łatwo zapada na problemy przewodu pokarmowego co może prowadzić do śmierci zwierzęcia.




Norka europejska ( Mustela lutreola ) drapieżnik z rodziny łasicowatych ( Mustelidae ) .

Występuje w Euroazji.
Zamieszkuje brzegi rzek, rzeczek i strumieni. Prowadzi ziemno - wodny tryb życia.
Na przeważającym obszarze Europy wyginęła.

Jej miejsce zajęła bardziej ekspansywna norka amerykańska ( Mustela vison ), która zamieszkuje to samo środowisko oraz prowadzi ten sam tryb życia. Została wprowadzona świadomie przez człowieka na nie które obszary lub uciekła z hodowli.

norka amerykańska ( Mustela vison ) w okresie zimy

Norka europejska jest aktywna o zmierzchu i w nocy. Dzień przesypia w norach, usytuowanych w brzegu lub skarpie rzecznej. Poluje na gryzonie, ryby i owady, nie gardzi pisklętami i jajami ptaków. Żyje samotnie. W pary łączy się w okresie rui. Samica rodzi do 10 młodych w miocie, które sama odchowuje.

  norka europejska ( Mustela lutreola ) w zoo

Opisane podgatunki :
- Mustela lutreola biedermanni
- Mustela lutreola binominata
- Mustela lutreola cylipena 
- Mustela lutreola lutreola
- Mustela lutreola novikovi
- Mustela lutreola transsylvanica
- Mustela lutreola turovi


 Mustela lutreola novikovi - Galapark Kerkrade Zoo

W Polsce nie obserwowana od 15 - 16 lat. Wszystkie obserwowane osobniki to norka amerykańska ( Mustela  vison ) . Na obszarze Polski prawnie chroniona . W innych krajach europejskich też jest chroniona, oprócz Rosji, gdzie jest zwierzyną łowną - futro.
Objęta europejską Kampanią Drapieżniki Europy - Życie obok drapieżników - 2009/2010 .

W hodowli w przeszłości często krzyżowana z tchórzem zwyczajnym ( Mustela putorius ) - daje płodne hybrydy. Obecnie dba się o czystość gatunkową i pochodzenie rodowodowe. Wymaga przestronnej woliery z dostępem do wody.




Ryś euroazjatycki ( Lynx lynx ) drapieżnik z rodziny kotów.

Występuje w Euroazji. Obecnie występuje w Skandynawii, Europie Środkowej i Wschodniej oraz Azji / Syberia /.

Zamieszkuje duże kompleksy leśne, zarówno górskie jak i nizinne.

ryś ( Lynx lynx ) - młody osobnik

Aktywność przejawia głównie po zmierzchu, chociaż szczyt aktywności przejawia w późnych godzinach popołudniowych oraz wczesnoporannych. Dobrze wspina się na drzewa oraz skacze. Poluje z zasadzki na średniej wielkości kopytne ( sarny ) ale nie gardzi też królikami, zającami a w razie braku innej zdobyczy - gryzoniami. Łapie też średniej wielkości ptaki ( kuraki ).
Żyje samotnie, tylko w okresie rui łączy się w pary. Po rui samica sama odchowuje 1 - 4 młode. Po ośmiu tygodniach młode przechodzą na pokarm stały, w tym okresie rozpoczyna się rywalizacja po między młodymi prowadząca często do śmierci najsłabszych osobników.

  ryś ( Lynx lynx ) - w zimie

W Europie Zachodniej doszczętnie wytępiony do początku XX w. Wprowadzany od lat 80 - tych  XX w., w takich krajach jak Francja, Niemcy , Belgia czy Szwajcaria.
W Polsce ryś jest pod prawną ochroną. Dawniej polowano na niego dla skóry i trofeum oraz uważając go za " szkodnika " zagrażającego zarówno zwierzynie łownej i domowej jak i człowiekowi.
Obecnie ryś występuje w dużych kompleksach leśnych ( Puszcze:  Białowieska, Kampinoska, Nadnotecka i inne ) oraz w górach : Tatry i Bieszczady. W Karkonoszach i Górach Izerskich rysie pojawiły się w 2008 i 2009 roku po 100 - letniej nieobecności. Prawdopodobnie są to osobniki przybyłe z Czech lub Austrii.

  portret rysia ( Lynx lynx )

grupa rysi w górach - samica z młodymi

Objęty Kampanią Drapieżniki Europy 2009/2010 - Życie obok drapieżników.

Opisane podgatunki rysia:
- ryś wschodnioeuropejski ( Lynx lynx lynx ) - występujący w Skandynawii, Wschodniej Europie i Zachodniej Syberii
- ryś karpacki ( Lynx lynx carpathicus ) - z Karpat i Europy Środkowej
- ryś bałkański ( Lynx lynx martinoi ) - zamieszkujący Bałkany - zagrożony
- ryś kaukaski ( Lynx lynx dinniki ) - z Kaukazu - zagrożony
- ryś ałtajski ( Lynx lynx wardi ) - z gór Ałtaju - krytycznie zagrożony
- ryś syberyjski ( Lynx lynx wrangeli ) - ze Wschodniej Syberii
- ryś środkowoazjatycki ( Lynx lynx isabellinus ) - z Azji Centralnej - zagrożony
- ryś środkowosyberyjski ( Lynx lynx kozlovi ) - z Centralnej Syberii
- ryś mandżurski ( Lynx lynx stroganovi ) - z Południowej Syberii, Północnych Chin i Korei
- ryś z Sardynii ( Lynx lynx sardiniae ) - z Sardynii - wytępiony

 ryś karpacki ( Lynx lynx carpathicus )

W ogrodach zoologicznych ryś jest trzymany od początku ich istnienia. Osobniki przebywające w warunkach wiwaryjnych zachowują się całkiem inaczej niż osobniki z warunków naturalnych. Demonstrują pogodne i figlarne usposobienie. Łatwo się oswajają i trwale przywiązują do opiekunów.
ryś ałtajski ( Lynx lynx wardi ) w zoo

Zamiast naturalnej płochliwości, wykazuje nadmierną ciekawość otoczeniem. Trzymany parami, przez cały rok w sporych wolierach. Samiec nie wykazuje agresywności nawet w okresie, kiedy samica rodzi młode.

ryś syberyjski ( Lynx lynx wrangeli ) w zoo 




Pardel, ryś hiszpański, ryś cętkowany, ryś lamparci, ryś iberyjski ( Lynx pardinus ) drapieżnik z rodziny kotów. Dawniej opisywany jako podgatunek rysia ( Lynx lynx ).

Występuje na Półwyspie Iberyjskim ( Hiszpania, Portugalia ).
Jest to najbardziej zagrożony wyginięciem gatunek kota.
Zamieszkuje obrzeża lasów, zarośla i zakrzewienia.

ryś iberyjski ( Lynx pardinus )

Dobrze się wspina po drzewach. Aktywny głównie od zmierzchu do świtu. Poluje głównie na króliki ( Oryctolagus cuniculus ), które są jego podstawową zdobyczą, zające iberyjskie ( Lepus granatensis ) czy gryzonie. Nie gardzi też ptakami czy młodymi kopytnych ( daniele ). Na skutek rozprzestrzeniania się po roku 1950 XX w. choroby królików Myxomatosis, spadła populacja zarówno królików jak i rysi.

 ryś iberyjski ( Lynx pardinus )

Żyje samotnie, tylko w okresie rui samica opuszcza swoje terytorium w poszukiwaniu odpowiedniego samca. Samica rodzi 2 - 3 młode ( rzadziej 4 lub 5 ). Z młodych przeżywa tylko 1, gdyż w okresie 30 - 60 dni dochodzi do agresywnych walk pomiędzy kociętami w wyniku czego pozostaje przy życiu jeden osobnik.

ryś iberyjski ( Lynx pardinus )

Ryś iberyjski został objęty specjalnym programem hodowlanym. W Hiszpanii istnieją dwa ośrodki hodowlane :
- Donana Park Narodowy
- Sierra Morena

Obecnie szacuje się całą populację na około 150 - 200 sztuk.

Objęty Kampanią Drapieżniki Europy 2009/2010 - Życie obok drapieżników.




KRS 0000069730