Tygrys syberyjski - największy drapieżny kot krytycznie zagrożony.

Tygrys syberyjski ( Panthera tigris altaica ) największy drapieżny kot jest zagrożony wyginięciem w warunkach naturalnych.
W Kraju Nadamurskim ( Rosja ), który to kraj jest ostatnim miejscem występowania tygrysa syberyjskiego / amurskiego, populacja przeżywa dramatyczny kryzys.

tygrys syberyjski ( Panthera tigris altaica ) - ogród zoologiczny we Wrocławiu

W ciągu ostatnich trzech lat, mimo programów ochronnych oraz różnych międzynarodowych projektów, tygrysy są w dalszym ciągu tępione przez kłusowników. Ich skóry i kości nadal znajdują  nabywców. Nielegalny handel częściami dzikich zwierząt zwłaszcza w Chinach, przeobraził się w ogromny i lukratywny biznes.W walce z nielegalnym obrotem i przemytem, nie pomagają zarówno sankcje karne jak i finansowe. Łatwiej jest wyspecjalizowanym służbom, schwytać pojedynczych kłusowników niż zorganizowane grupy, które pośredniczą pomiędzy kłusownikiem a potencjalnym nabywcą.

tygrys syberyjski ( Panthera tigris altaica )

Innym problemem w Kraju Nadamurskim jest wybijanie przez kłusowników potencjalnej zdobyczy tygrysów czyli jeleni i dzików. Brak naturalnej zdobyczy przyczynia się do śmierci głodowej zwłaszcza wśród młodych, których samice nie mogą wykarmić.

 

dwa walczące samce tygrysa syberyjskiego ( Panthera tigris altaica )

Innym problemem, z którym boryka się populacja tygrysów jest coraz większe rozproszenie pojedynczych osobników. Zabicie dorosłego samca oznacza, że co najmniej dwie - trzy samice nie będą miały potomstwa gdyż nie spotkają odpowiedniego partnera do kopulacji.

Nie lepsza sytuacja jest w północno-wschodnich Chinach. Kłusownictwo wdziera się na tereny chronione przez państwa. I to zarówno po chińskiej jak i rosyjskiej stronie granicy.

portret tygrysa syberyjskiego ( Panthera tigris altaica ) - ogród zoologiczny we Wrocławiu

Problemem też jest coraz większa degradacja i niszczenie środowiska naturalnego. Prowadzi to do utraty siedlisk a co za tym idzie braku terenów łowieckich. Rewir myśliwski jednego tygrysa to areał 100 - 200 km kwadratowych. Tyle potrzebuje dorosły samiec, samice mają mniejsze rewiry łowieckie, które przenikają się z areałem dominującego samca. Dorosły okaz potrzebuje zjeść 20 - 40 kg mięsa tygodniowo. Jest to odpowiednik 2 jeleni lub dzików. Jeśli jego potencjalna zdobycz została drastycznie przetrzebiona lub wręcz wytępiona tygrysy głodują. Głód często prowadzi do konfliktów z ludźmi, zwłaszcza na terenie Chin. Tam głodne i osłabione osobniki polują na zwierzęta domowe oraz  atakują ludzi.

 

tygrys syberyjski ( Panthera tigris altaica ) - zimowy spacer po wybiegu - ogród zoologiczny w Łodzi

W ten sposób wymusza się na lokalnych władzach zezwolenia na prawny odstrzał tygrysa, nie badając przyczyny zachowania tych zwierząt.

Zanik potencjalnej zdobyczy prowadzi też do drastycznego spadku populacji innych drapieżników: lampartów, rysiów, wilków czy niedźwiedzi zarówno brunatnych jak i himalajskich.

zimowy spacer po wybiegu tygrysa syberyjskiego ( Panthera tigris altaica ) - ogród zoologiczny w Łodzi

Degradacja środowiska naturalnego, wybijanie potencjalnej zdobyczy oraz kłusownictwo to główne czynniki, które mogą doprowadzić do wyginięcia tego dużego kota. 

 

młody tygrys syberyjski ( Panthera tigris altaica )

Jeśli nie powstrzyma się tych czynników a głównie nielegalnego handlu częściami dzikich zwierząt a zwłaszcza znajdujących się w Czerwonej Księdze, to w ciągu najbliższych 10 - 12 lat tygrys amurski pozostanie tylko w niewoli. 

   zabawa w śniegu tygrysa syberyjskiego ( Panthera tigris altaica ) - ogród zoologiczny w Łodzi

Najbardziej zagrożone wyginięciem ssaki - Azja - część IX

Kułan , osioł azjatycki ( Equus hemionus ) ssak nieparzystokopytny z rodziny koniowatych.
Jest wyższy i szczuplejszy od osła domowego ( Equus asinus ) oraz ma krótsze uszy.

Występuje w Azji Centralnej aż po Indie.

Zamieszkuje tereny suche - stepy i półpustynie. Dobrze radzi sobie na tych terenach, ponieważ jest nie wybredny w doborze pokarmowym.
Jest szybkim i wytrwałym biegaczem ( osiąga do 64 km/h ).
Żyje w grupach rodzinnych składających się z ogiera, kilku klaczy oraz młodych. Im silniejszy jest ogier, tym większy harem klaczy potrafi zgromadzić wokół siebie. Zimą rodzinne klany łączą się ze sobą tworząc duże stada.

Podgatunki kułana, niekiedy uważane za osobne gatunki:
kułan mongolski, kulan, dżigetaj - ( Equus hemionus hemionus ) występuje w Mongolii oraz północno - zachodnich Chinach
onager - ( Equus hemionus onager ) występuje w Iranie i Turkmenistanie
ghorkar, khur - ( Equus hemionus khur ) występuje w Indiach i Pakistanie
kułan turkmeński - ( Equus hemionus kulan ) występuje w Turkmenistanie i Kazachstanie
oraz wytępiony kułan syryjski - ( Equus hemionus hemippus ) z terenów Syrii i Iraku

kułan turkmeński ( Equus hemionus kulan ) Tierpark Berlin

W ogrodach zoologicznych kułan i jego podgatunki są częstą pozycją, zwłaszcza w ekspozycjach zwierząt azjatyckich. Dobrze się rozmnaża. Potrzebuje rozległych wybiegów, trzymany na małych powierzchniach staje się nadpobudliwy. Jako zwierzę pochodzące z suchych rejonów, źle znosi dużą wilgotność powietrza. Jest za to nie wybredny żywieniowo, co przy bogatej karmie i ograniczeniach wynikających z powierzchni prowadzi często do otyłości.

Osioł azjatycki był też w przeszłości oswajany i używany do pracy. W momencie oswojenia i wprowadzenia w Azji osła afrykańskiego a później osła domowego. Zarzucono hodowlę miejscowych osłów.

kułan syryjski ( Equus hemionus hemippus ) - ogród zoologiczny w Londynie

kułan mongolski ( Equus hemionus hemionus ) na stepie w północno-zachodnich Chinach

kułan turkmeński ( Equus hemionus kulan )

onager perski ( Equus hemionus onager ) - klacz ze źrebięciem

Equus hemionus hemionus - klacz ze źrebięciem

grupa rodzinna kułanów mongolskich ( Equus hemionus hemionus )

 

khur ( Equus hemionus khur ) - z lewej: ogier, z prawej: klacz ze źrebięciem

khur ( Equus hemionus khur ) - z lewej: dwa ogiery, z prawej: samotny ogier

 

kułan, dzigetaj ( Equus hemionus hemionus )

grupa rodzinna kułana turkmeńskiego ( Equus hemionus kulan ) - w ogrodzie zoologicznym

 

kułan (Equus hemionus ) - klacz z młodym w warunkach zoo

Korsak, lis stepowy (Vulpes corsac ) drapieżnik z rodziny psowatych.

Występuje w Azji Środkowej od Morza Kaspijskiego po Mongolię i północno-zachodnie Chiny.

Zamieszkuje stepy i półpustynie, można go spotkać na skrajach pustyń.

Żyje samotnie lub w parach.Czasami tworzy grupy rodzinne. Aktywny wczesnym ranem oraz późnym popołudniem i o zmroku. Godziny południowe przesypia w chłodnym miejscu - norze lub załomie skalnym.

Ma skłonność do koczowniczego trybu życia, wtedy spędza kilka sezonów na wędrówkach.

korsak ( Vulpes corsac ) - w warunkach ogrodu zoologicznego

W zimie aktywny w ciągu całego dnia, jeśli pogoda na to pozwala. Nie może chodzić po głębokim śniegu i większe zaspy przyczyniają się do śmierci wielu lisów.

Żywi się drobnymi gryzoniami, ptakami, ptasimi jajami, owadami itp. Nie gardzi padliną.

Jest terytorialny. Rewir zamieszkiwany przez parę często zamieszkują szczenięta z wcześniejszego miotu ( o ile nie wyruszą na włóczęgę ), które pomagają rodzicom w wychowie młodszych szczeniąt.

Występuje w dwóch podgatunkach:

- Vulpes corsac corsac 

- Vulpes corsac kalmykorum

Głównym zagrożeniem jest :

- polowanie dla futra i skór ( cenne jest zwłaszcza w okresie zimowym )

- w Mongolii i Kazachstanie na korsaki poluje się z orłami 

- niszczenie środowiska naturalnego

portret korsaka ( Vulpes corsac )

W ogrodach zoologicznych eksponowany często pojedynczo i w małych pomieszczeniach, prowadzących do stereotypii zachowania. W większych wolierach, to aktywne zwierzę pokazuje cały zakres swoich zachowań. Tworząc grupę rodzinną ma się pełne spektrum zachowań i współpracy lisów przy wychowie młodych.

korsak, lis stepowy ( Vulpes corsac )

  

Lis bengalski ( Vulpes bengalensis ) drapieżnik z rodziny psowatych.

Występuje w Azji Południowej, od Afganistanu do Indii.

Zamieszkuje różne środowiska: od otwartych stepów i półpustyń po monsunowe lasy.

Żyje samotnie lub w parach. Aktywny głównie o świcie i po zmroku. Dzień spędza w ukryciu. Żywi się drobnymi zwierzętami, nie gardzi padliną a także jagodami czy owocami. Często występuje w okolicach wysypisk śmieci, gdzie żywi się odpadkami.

lis bengalski ( Vulpes bengalensis )

W nie których okolicach wytępiony, w innych przeżywa okres prosperity zwłaszcza na wysypiskach odpadów oraz na obrzeżach dużych miast. Dawniej unikał kontaktów z ludźmi, dzisiaj część populacji prosperuje dzięki tym kontaktom.

Głównymi zagrożeniami są:

- polowanie dla futer i skór

- trucie zwierząt uważanych za szkodniki

- niszczenie środowiska naturalnego

W ogrodach zoologicznych rzadko eksponowany. W większości ekspozycji trzymany jedynie jako ciekawostka.



Lis tybetański ( Vulpes ferrilata ) drapieżnik z rodziny psowatych. Od innych przedstawicieli rodzaju Vulpes różni go, że jest krótkouchy i krótkoogoniasty.

lis tybetański ( Vulpes ferrilata )

Występuje na wyżynach Azji Środkowej, do wysokości 5500 - 6000 m n.p.m.

Zamieszkuje wyżynne otwarte równiny i doliny.

Żyje samotnie lub w parach. Aktywny o różnych porach dnia. Żywi się drobnymi kręgowcami, owadami, nie gardzi padliną oraz owocami czy jagodami.

Główne zagrożenia to :

- polowanie dla futra i skór

- degradacja naturalnego środowiska

- utrata siedlisk

 

lis tybetański ( Vulpes ferrilata )

W ogrodach zoologicznych bardzo rzadko prezentowany. 

Lis Ruppellego, lis piaskowy ( Vulpes rueppelli ) drapieżnik z rodziny psowatych. Charakterystyczną cechą są jego wielkie uszy.

Występuje w północnej Afryce: od Atlantyku do Morza Czerwonego oraz  w południowo - zachodniej Azji:  od półwyspu Arabskiego do Afganistanu.
Zamieszkuje półpustynie i pustynie, suche koryta rzek oraz oazy.
Żyje w parach lub samotnie. Nie tworzy grup rodzinnych. Aktywny głównie po zmroku lub wczesnym ranem. Odżywia się drobnymi zwierzętami ale również owocami i nasionami.

Tworzy liczne podgatunki:
- Vulpes rueppelli caesia
- Vulpes rueppelli cyrenaica
- Vulpes rueppelli rueppelli
- Vulpes rueppelli sabaea
- Vulpes rueppelli zarudneyi

lis Ruppellego ( Vulpes rueppelli )

Głównymi zagrożeniami są: 

- polowanie dla futra i skór, czasami dla mięsa

- trucie zwierząt 

- niszczenie środowiska naturalnego

- utrata siedlisk

W ogrodach zoologicznych bardzo rzadko eksponowany.

Lis afgański ( Vulpes cana ) drapieżnik z rodziny psowatych. Charakterystycznie ubarwiony, szaro z białym brzuchem.

lis afgański ( Vulpes cana ) na pustyni Arabskiej

Występuje w południowej Europie ( Bałkany ) oraz w zachodniej i środkowej Azji aż po zachodnie Indie.

Zamieszkuje półpustynne stepy i góry. Unika gorących nizinnych obszarów. Preferuje tereny o stromych zboczach skalnych, skały i góry.

Żyje samotnie lub w parach. Aktywny nocą, jest to często samotny myśliwy.

  lis afgański ( Vulpes cana ) w swoim ulubionym terenie

Nie wykazują sezonowych zmian w swojej aktywności. Dobrze się wspina, a ich długi ogon służy jako równoważnik podczas skoków i wspinaczki.

portret lisa afgańskiego ( Vulpes cana )

Główne zagrożenia:

- utrata siedlisk

- niszczenie naturalnego środowiska

- polowanie dla skór i futer

- trucie lisów w celu ochrony upraw melonów

- nielegalny handel zwierzętami

W ogrodach zoologicznych rzadko trzymany.

 

lis afgański ( Vulpes cana ) w naturalnych warunkach

Kuna żółtogardła ( Martes flavigula ) drapieżnik z rodziny łasicowatych.

Występuje w południowej Azji, od Indii do półwyspu Malajskiego.

Zamieszkuje lasy. Jest aktywna prawie przez całą dobę z wyjątkiem późnych godzin nocnych i godzin przed i południowych.

Prowadzi samotny tryb życia, w pary łączy się tylko w okresie rui. Samica sama odchowuje 1 - 3 młode.

Dobrze się wpina na drzewa. Jest bardzo żarłoczna. Na jej pożywienie składają się drobne zwierzęta, padlina i owoce.

kuna żółtogardła ( Martes flavigula ) w warunkach naturalnych

Znana jest z zamiłowania do odnajdywania i zjadania miodu. Krajowcy często udają się jej tropem w celu pozyskania miodu od leśnych pszczół.

Główne zagrożenia dla gatunku :

- przeludnienie

- utrata siedlisk

- niszczenie naturalnego środowiska

- wycinka lasu

- kłusownictwo dla futra, skór i mięsa ( uważane za smaczne w południowych Chinach )

- nielegalny handel dzikimi zwierzętami

kuna żółtogardła ( Martes flavigula ) w warunkach ogrodu zoologicznego

W ogrodach zoologicznych występuje sporadycznie, pomimo ciekawego ubarwienia.

 

Najbardziej zagrożone wyginięciem ssaki - Azja - część VIII

Nycticebus bengalensis

Nycticebus coucang

Nycticebus coucang

lori wysmukły ( Loris tardigradus )

Loris lydekkerianus nordicus

lori mały ( Nycticebus pygmaeus )

Nycticebus pygmaeus

Nycticebus pygmaeus

lori kukang ( Nycticebus coucang )

Nycticebus coucang

Nycticebus coucang

Lori kukang ( Nycticebus coucang )

Bos mutus

Bos mutus

Bos grunniens grunniens - zoo Toronto

jak ( Bos grunniens grunniens ) - zoo Toronto

Muntiacus reevesi micrurus

Muntiacus reevesi

Muntiacus gongshanensis

Muntiacus feae

Muntiacus feae

Muntiacus feae

mundżak czarny ( Muntiacus crinifrons )

mundżak chiński ( Muntiacus reevesi )

młody mundżak chiński ( Muntiacus reevesi )

portret mundżaka wielkiego ( Muntiacus vuquangensis )

mundżak wielki ( Muntiacus vuquangensis )

Muntiacus atherodes - w warunkach naturalnych

Muntiacus muntiak pleicharicus

Muntiacus muntiak pleicharicus

Muntiacus muntiak pleicharicus

Muntiacus muntiak peninsulae

Muntiacus muntiak muntiak

portret Muntiacus muntiak muntiak

Muntiacus muntiak curvostylis

Muntiacus muntiak muntiak na jednym wybiegu z kangurem

młody lew ( Panthera leo ) - ogród zoologiczny Wrocław

samiec lwa azjatyckiego ( Panthera leo persica ) - Gir Forest Park Narodowy

lew azjatycki ( Panthera leo persica )

samica - Panthera leo persica

samiec Panthera leo persica

Panthera leo nubiscus - jeden z afrykańskich zagrożonych podgatunków

Lew azjatycki, lew indyjski, lew perski - ( Panthera leo persica ) drapieżnik z rodziny kotów. Podgatunek lwa ( Panthera leo ).

Dawniej występował od Synaju, Palestyny, Anatolii poprzez Persję aż do Indii i Bangladeszu. Na północy jego zasięg sięgał Kaukazu oraz stepy Azji Środkowej po Wyżynę Tybetu.
Obecnie został ograniczony do Gir Forest Park Narodowy w Indiach. Populacja szacowana na ok. 200 osobników.

Znany od starożytności, polowali na niego Hetyci w Anatolii. Sumerowie, Babilończycy czy Asyryjczycy w Międzyrzeczu.
W czasach nowożytnych został wytępiony w czasie krucjat z terenów Palestyny. Arabowie, Persowie, Turcy oraz nomadowie mongolscy wytępili go około X - XIII w. z Kaukazu, Anatolii, stepów Azji Środkowej oraz terenów dzisiejszego Iraku, Iranu, Afganistanu i Pakistanu.

Zamieszkuje otwarte równiny, obrzeża lasów oraz prześwietlone lasy.

Żyje w grupach rodzinnych, składających się z samic z młodymi oraz jednego lub dwóch dorosłych samców ( bracia ).
Wyraźny dymorfizm płciowy : dorosły samiec posiada grzywę wokół głowy, brak jej natomiast u samicy.

Głównymi zagrożeniami jest :
- niszczenie środowiska naturalnego
- przeludnienie
- kłusownictwo
- nielegalny wypas bydła domowego na terenach występowania, lwy polują na bydło jako łatwiejszą zdobycz co prowadzi do konfliktu człowiek - lew
- trucie lwów w celu ochrony wypasanego bydła

Lew jest zwierzęciem od starożytności oswajanym i trzymanym przez człowieka w jego bliskości ( częściej afrykański kuzyn ).
Od początków istnienia ogrodów zoologicznych stał się ich podstawowym " eksponatem". Dobrze rozmnaża się w niewoli. Obecnie w ogrodach zoologicznych rozmnaża się tylko podgatunki lwa zagrożone wyginięciem jak lew azjatycki.

"

Mundżak indyjski - ( Muntiacus muntiak ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Jest to jeden z najmniejszych jej przedstawicieli.

Występuje w Indiach, na Cejlonie, w Azji Południowo - Wschodniej, Wyspach Sundajskich.
Tworzy liczne podgatunki :
- Muntiacus muntiak annamensis - z Indochin,
- Muntiacus muntiak aureus - z Indii,
- Muntiacus muntiak bancanus - z wysp Banka i Billiton,
- Muntiacus muntiak curvostylis - z Tajlandii,
- Muntiacus muntiak grandicornis - z Birmy,
- Muntiacus muntiak malabaricus - z południowo - wschodnich Indii i Sri Lanki,
- Muntiacus muntiak montanus - z Sumatry ( uważany za oddzielny gatunek ),
- Muntiacus muntiak muntiacus - z Jawy i południowej Sumatry,
- Muntiacus muntiak muntiak - z centralnych Indii,
- Muntiacus muntiak nainggolani - z wyspy Bali i Lombok,
- Muntiacus muntiak nigripes - z Wietnamu i wyspy Hainan,
- Muntiacus muntiak peninsulae - z Malezji,
- Muntiacus muntiak pleicharicus - z południowego Borneo,
- Muntiacus muntiak robinsoni - z wyspy Bintan i Archipelagu Linga,
- Muntiacus muntiak rubidus - z północnego Borneo,
- Muntiacus muntiak vaginalis - z południowo - zachodnich Chin i Birmy.

Zamieszkuje zarówno górskie jak i nizinne lasy, otwarte równiny porośnięte wysoką trawą, zakrzewienia oraz dżungle.

Aktywny głównie późnym popołudniem, wieczorem oraz o świcie. Dzień spędza ukryty w gęstych trawach lub krzewach. Porusza się po wydeptanych i korytarzach. Jest bardzo ostrożnym i skrytym zwierzęciem, w razie zagrożenia błyskawicznie rzuca się do ucieczki i znika szybko wśród traw i zarośli.
Żyje samotnie, łącząc się w pary tylko w okresie rui.

Głównymi zagrożeniami jest :
- wycinanie lasów
- niszczenie środowiska naturalnego
- przeludnienie
- kłusownictwo dla mięsa i skór
- nielegalny odłów i hodowla przy domach ( głównie Indie )
- nielegalny handel zwierzętami

Duża atrakcyjność tego miniaturowego, ruchliwego i łatwo oswajającego się zwierzęcia sprawiły, że już w drugiej połowie XIX w. trafił do europejskich ogrodów zoologicznych. Łatwość aklimatyzacji, odporność na trudne warunki zyskały mu wielu zwolenników. Jest częstym zwierzęciem parkowym - głównie w Anglii.

W warunkach zoo trzymany w grupach rodzinnych, składających się z kilkunastu osobników. Wykazuje wtedy silne więzy rodzinne i wydarzenia typu poród czy choroba jednego z członków klanu jest dużym przeżyciem dla całej grupy.

"

Mundżak chiński ( Muntiacus reevesi ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Jest nieco mniejszy niż mundżak indyjski.

Występuje w Chinach i na Tajwanie.

Tworzy podgatunki :
- Muntiacus reevesi jiangkouensis - z centralnych Chin,
- Muntiacus reevesi micrurus - z Tajwanu,
- Muntiacus reevesi reevesi - z południowo - wschodnich Chin.

Dobrze zaaklimatyzował się w Anglii, gdzie jego dzika populacja stale wzrasta. W Europie występuje jeszcze w stanie dzikim we Francji i Holandii.

Zamieszkuje zarówno nizinne jak i górskie lasy.
Biologia i zachowanie jak mundżaka indyjskiego.
Zagrożenia jak u poprzedniego gatunku.

W warunkach wiwaryjnych jest tak samo atrakcyjną " pozycją ekspozycyjną " jak mundżak indyjski. Również trzymany w grupach rodzinnych, pomimo samotniczego trybu życia.

"

Mundżak czarny ( Muntiacus crinifrons ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Jeden z większych gatunków rodzaju Muntiacus.

Występuje w południowo - wschodnich Chinach i północnej Birmie.
Zamieszkuje górzyste, leśne tereny na wysokości 800 - 1000 m n.p.m.
Biologia i zachowanie jak u innych przedstawicieli rodzaju Muntiacus.
W odróżnieniu od innych gatunków mundżaka, nie stwierdzono przypadków zjadania organizmów zwierzęcych. Typowy roślinożerca.
Zagrożenia jak u pozostałych gatunków mundżaka.

W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.

"

Mundżak wielki ( Muntiacus vuquangensis ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Największy przedstawiciel rodzaju Muntiacus.

Odkryty w 1994 roku.
Występuje w Wietnamie i środkowym Laosie.
Zamieszkuje lasy o gęstym poszyciu.
Biologia i zachowanie zbliżone do mundżaka indyjskiego.
Zagrożenia jak u wszystkich przedstawicieli rodzaju Muntiacus.

W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.

"

Mundżak borneański ( Muntiacus atherodes ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Do niedawna uważany za podgatunek mundżaka indyjskiego.
Gatunek słabo poznany.
Występuje na Borneo.
Zamieszkuje dżungle.
Biologia i tryb życia podobne do pozostałych gatunków z rodzaju Muntiacus.
Zagrożenia jak u innych gatunków mundżaka.
W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.

"

Mundżak tajski ( Muntiacus feae ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Gatunek słabo poznany.
Wyodrębnia się dwa podgatunki :
- Muntiacus feae feae
- Muntiacus feae rooseveltorum - obecnie uważany za osobny gatunek

Występuje : w południowych Chinach, Laosie, Birmie, Tajlandii i Wietnamie.
Zamieszkuje nizinne i górskie lasy.
Biologia i tryb życia jak u innych przedstawicieli rodzaju Muntiacus.
Zagrożenia jak u innych gatunków mundżaka.
W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.

"

Muntiacus gongshanensis - parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Jest podobny i blisko spokrewniony z mundżkiem czarnym ( Muntiacus crinifrons ).
Gatunek słabo poznany.
Występuje w Chinach, Tybecie i północnej Birmie.
Zamieszkuje nizinne i wyżynne, wiecznie zielone lasy.
Biologia i tryb życia słabo poznane.
Zagrożenia jak u innych gatunków rodzaju Muntiacus.
W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.

"

Muntiacus puhoatensis - parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Wyodrębniony w 1997 roku.
Biologia i tryb życia słabo poznane.

"

Mundżak sumatrzański ( Muntiacus montanus ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Do niedawna opisywany jako podgatunek mundżaka indyjskiego.

Odkryty w 1914 roku, ale od 1930 roku brak obserwacji. W 2002 został ponownie odkryty w Parku Narodowym Kerinci Seblat na Sumatrze.
Występuje tylko na Sumatrze.
Zamieszkuje wilgotne lasy.
Biologia i tryb życia mało poznany.
Zagrożenia jak u pozostałych gatunków.
W niewoli - brak danych.

"

Mundżak putao ( Muntiacus putaoensis ) parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych.
Odkryty w 1997 roku w Birmie, przez biologa Alana Rabinowitza.
W 2002 odkryto go również w Namdapha Tiger Reserve ( wschodni Arunachal Pradesh - Indie ).
Występuje w Birmie, na wschód od Putao.
Zamieszkuje gęste lasy, spotykany na wysokości 450 - 600 m n.p.m.
Biologia i tryb życia słabo poznany.
Potomstwo nie posiada na sierści żadnych plam, co różni go od innych przedstawicieli rodziny jeleniowatych.
W niewoli - brak danych.

"

Mundżak Roosevelta ( Muntiacus rooseveltorum ) ssak parzystokopytny z rodziny jeleniowatych. Opisywany też jako podgatunek mundżaka tajskiego ( Muntiacus feae rooseveltorum ).
Występuje w Laosie i Wietnamie oraz w prowincjach Yunnan i Yuanjang w południowo - zachodnich Chinach.
Zamieszkuje lasy.
Po raz pierwszy opisany w 1932 roku z terenu Laosu.
Biologia i tryb życia słabo poznany.
Nazwę naukową zawdzięcza Theodore ( Jr ) i Kermit Roosevelt, którzy w 1929roku przekazali upolowany okaz do Field Museum.

"

Muntiacus truongsonensis - ssak parzystokopytny z rodziny jeleniowatych. Jest to jeden z najmniejszych mundżaków, o połowę mniejszy niż mundżak indyjski.
Odkryty w 1997 roku, w górskich lasach Son Truong - Wietnam.
Żyje na wysokości 400 - 1000 m n.p.m. , gdzie tworzy sieć ścieżek w gęstych zaroślach.
Biologia i tryb życia słabo poznane.

"

Jak ( Bos mutus ) ssak parzystokopytny z rodziny krętorogich. Udomowiona forma ( Bos grunniens ).

Występuje w stanie dzikim na Wyżynie Tybetańskiej na wysokości 4300 - 6100 m n.p.m. oraz we wschodnim Kaszmirze.
Został udomowiony w Mongolii i górach Azji Środkowej.

Zamieszkuje otwarte wyżynne równiny i doliny.
Jest doskonale przystosowany do warunków górskich. W zimie schodzi w niżej położone miejsca a latem wspina się aż do 6100 m n.p.m.
Żyje w niewielkich stadach, samice z młodymi osobno, młode byki tworzą grupy kawalerów a stare, dorosłe byki żyją samotnie. Tylko w okresie rui łączą się w większe stada, towarzyszą temu zacięte walki byków.
Populacja dziko żyjących jaków szacowana jest na ok.2000 - 3000 osobników.

Główne zagrożenia gatunku to :
- odławianie młodych osobników, w celu oswojenia i dalszej hodowli
- nielegalne polowania dla mięsa i skór
- utrata siedlisk spowodowana przez ludzi

Powszechnie hoduje się go w górach i na wyżynach Azji Środkowej. Jest wykorzystywany jako zwierzę juczne i pociągowe. Dostarcza również mleka, mięsa, skóry i włosia. Jego wysuszone odchody służą jako opał w Tybecie. Jest zwierzęciem wszechstronnie użytkowym. Dobrze krzyżuje się z bydłem domowym. Samce tych mieszańców zwane ortonami lub hajnykami są bezpłodne.

W ogrodach zoologicznych trzymane są osobniki udomowione. Jest zwierzęciem mało wybrednym i dobrze aklimatyzującym się, chociaż nie przepada za dużą wilgotnością powietrza.

"

Lori wysmukły ( Loris tardigradus ) ssak z podrzędu małpiatek, rzędu naczelnych.

Występuje w południowych Indiach i na Cejlonie.
Tworzy podgatunki :
- Loris tardigradus nyctoceboides
- Loris tardigradus tardigradus
Zamieszkuje lasy.

Atywny głównie po zmroku. Żyje samotnie. Porusza się bardzo powoli, często zawisa na gałęzi głową w dół, trzymając się chwytnymi stopami. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest jego bardzo smukła sylwetka.

Główne zagrożenia to :
- niszczenie środowiska naturalnego
- wycinanie lasów
- utrata naturalnych siedlisk
- przeludnienie
- nielegalny handel żywymi zwierzętami
- kłusownictwo ( łowienie żywych okazów do domowej hodowli )

W ogrodach zoologicznych jest cenną i atrakcyjną pozycją. Bywa jednak kłopotliwy i rzadko można go zobaczyć w kolekcjach zwierząt zoo.

"

Loris lydekkerianus - ssak z podrzędu małpiatek, rzędu naczelnych. Gatunek wywodzący się z lori wysmukłego ( Loris tardigradus ).
Występuje w podgatunkach :
- Loris lydekkerianus lydekkerianus - Indie
- Loris lydekkerianus malabaricus - Indie
- Loris lydekkerianus grandis - Sri Lanka
- Loris lydekkerianus nordicus - Sri Lanka
Zamieszkuje nizinne i wyżynne lasy w Indiach i na Cejlonie.
Prowadzi nocny i nadrzewny tryb życia. Porusza się bardzo powoli.
Biologia i zagrożenia jak u poprzedniego gatunku.
W niewoli - brak danych.

"

Lori kukang ( Nycticebus coucang ) ssak z podrzędu małpiatek, rzędu naczelnych. Największy przedstawiciel podrodziny Lorisinae.
Występuje w Azji Południowo - Wschodniej i Wyspach Sundajskich oraz Filipinach.
Tworzy podgatunki :
- Nycticebus coucang coucang - z Birmy, Tajlandii, Malezji
- Nycticebus coucang javanicus - z Jawy
- Nycticebus coucang menagensis - z Borneo i Filipin

Zamieszkuje lasy.
Aktywny głównie po zmroku, żyje samotnie. Porusza się jeszcze wolniej od lori wysmukłego ( Loris tardigradus ).
Zagrożenia jak u poprzednich gatunków.

W ogrodach zoologicznych jest częściej hodowany niż dwa poprzednie gatunki. Mimo to jest rzadki.

"

Lori bengalski ( Nycticebus bengalensis ) ssak z podrzędu małpiatek, rzędu naczelnych.
Jeden z większych gatunków podrodziny Lorisinae. Został nie dawno uznany za osobny gatunek - podgatunek Nycticebus coucang.

Występuje od Bhutanu i Północno - Wschodnich Indii, poprzez Bangladesz, Birmę, Tajlandię, Laos, Wietnam oraz południowe Chiny aż do północnej części półwyspu Malajskiego.

Zamieszkuje zarówno górskie jak i nizinne lasy do wysokości 2400m n.p.m. Preferuje zarówno głęboki las jak i obrzeża, gdzie łatwiej o zdobycz - owady.

Jest to nadrzewny, nocny ssak. Porusza się bardzo powoli jak wszystkie lorisowate.
Produkuje toksyczną substancję z gruczołów zewnętrznych w okolicach łokci. Toksyna ta wymieszana ze śliną ( aktywuje toksynę ) utrzymuje się na zębach w przedniej części jamy gębowej. Broniący się osobnik, może przekazać truciznę chwytającym go ludziom, która może wywołać wstrząs anafilaktyczny.
W niewoli - brak danych.
Zagrożenia jak u innych gatunków lori.

"

Lori mały, lori karłowaty ( Nycticebus pygmaeus ) ssak z podrzędu małpiatek, rzędu naczelnych. Najmniejszy przedstawiciel podrodziny Lorisinae.

Występuje w Azji Południowo - Wschodniej i Wyspach Sundajskich.
Zamieszkuje lasy.
Aktywny jak poprzednie gatunki. Sposób życia i poruszania jak u pozostałych.
Zagrożenia jak u poprzednich gatunków.
W ogrodach zoologicznych bardzo rzadki.