Romerolagus diazi - królik wulkanowy - zagrożony gatunek z Meksyku.

Królik wulkanowy ( Romerolagus diazi ) (Ferrari-Pérez, 1893) - ssak z rzędu zajęczaków ( Lagomorpha ), z rodziny zającowatych ( Leporidae ).  

Występuje w Ameryce Północnej ( południowy Meksyk - Neovolcanic Belt, głównie w nieciągłych łatach na stokach czterech wulkanów: Popocatepetl, Iztaccíhuatl, El Pelado i Tlaloc ). Jest to endemit dla Meksyku.

Zamieszkuje subalpejskie siedliska porośnięte wysoką trawą zacaton ( Festuca amplissima, Stipa ichu, Epicampes rigens ) i wtórne gęste lasy olchowo - sosnowe z gęstymi trawami na wysokości  2800 - 4250 m n.p.m. ale najczęściej na wysokości  3150 - 3400 m n.p.m.

trawy zacaton z siedliska królika wulkanowego : po lewej : Stipa ichu; po prawej : Festuca emplissima

królik wulkanowy ( Romerolagus diazi ) - osobnik w hodowli

Aktywny w ciągu całego roku, w ciągu całej doby ale szczyt aktywności głównie od zmierzchu do świtu. Żyje w niewielkich grupach społecznych 2 - 5 osobników, pod przodownictwem dominującej pary.
Występuje dymorfizm płciowy : samica większa niż samiec. Średnia waga samca to 417 gram a samicy 536 gram.  Średnia całkowita długość dorosłych osobników waha się od 26.8 - 32.0 cm. 
Ubarwienie grzbietu i boków jest żółtawo-brązowe a poszczególne włosy są czarne na końcach i u nasady, w wyniku czego daje to ciemny wygląd. Brzuch ma barwę szarą. To ciemne zabarwienie dobrze łączy się z wulkanicznymi glebami siedliska i może służyć do ochrony przed drapieżnikami. Linienie następuje raz w roku.
Ma małe, krótkie tylne nogi i stopy, uszy małe, zaokrąglone. Posiada krótki szczątkowy ogon, ale nie jest on widoczny u osobników dorosłych.  Jego oczy są duże, dobrze umieszczone, które dają bardzo szeroki zakres widzenia. 
Kryjówki i gniazda zakłada w kępie wysokiej trawy. Kopie nory co nie jest do końca pewne, które mają długość do 5 metrów i 40 centymetrów szerokości  z wejściem ukrytym w podstawie kępy trawy. Gniazda są zbudowane z miękkiej roślinności i sierści. Jednak najczęściej są to płytkie zagłębienia u podstawy kępy traw.  W obszarach z mniejszą ilością wysokiej trawy wykorzystuje szczeliny skalne i opuszczone nory. 
Prawdopodobnie jest terytorialny, ale nie jest to do końca pewne. Zakres rewiru grupy szacuje się na  2500 - 35000 m2. Na swoim terytorium porusza się szlakami komunikacyjnymi, są to wydeptane ścieżki wśród traw. Brakuje mu szybkości w ucieczce, dlatego jego szlaki komunikacyjne znajdują się pod osłoną traw lub skał.   
W grupie często dochodzi do interakcji. Są to walki i zapasy. Dominująca samica jest często agresywna wobec podległych samców i samic, jednak dominujący samiec nie wykazuje agresji do osobników niższych w hierarchii.  
Do komunikacji używa gruczołów zapachowych pod brodą i w pachwinach. Gruczoły zapachowe mogą odgrywać znaczącą rolę w kojarzeniu i sygnalizacji statusu społecznego. Inną formą komunikacji jest wokaliza. Romerolagus diazi jest jedynym członkiem rodziny Leporidae, który artykułuje wokalizę aby pomóc młodym i  w razie niebezpieczeństwa podobnie do szczekuszek. Są dwa różne typy połączeń: krótki piskliwy odgłos i bardziej subtelny, nieco mniej słyszalny pisk. Komunikuje się także za pośrednictwem uderzań tylnych nóg o ziemię. Status reprodukcyjny jest przekazywany za pośrednictwem gruczołów zapachowych znajdujących się na brodzie i w pachwinie. 
Odżywia się pokarmem roślinnym. W skład jego diety wchodzi trawa zacaton, młode kolczaste liście, zioła i kora olch. Podczas letniego sezonu deszczowego, czasami żywi się na roślinach uprawnych.  Czasem zjada kał w celu otrzymania pożywienia i wody. 
Sezon rozrodczy w ciągu całego roku, jednak szczyt występuje w czasie ciepłych, letnich deszczowych miesięcy od marca do początku lipca. System krycia monogamiczny. Dostęp do rozmnażania jest określany przez status społeczny, a tylko dominująca samica i dominujący samiec może się rozmnażać. Jeśli któreś z pary ginie, jest zastąpione przez osobniki najwyższej rangi w hierarchii.  
Ciąża trwa 38 - 40 dni. Samica rodzi 1 - 4 młode w miocie. W roku może być 4 - 5 miotów. Młode rodzą się z zamkniętymi oczami i uszami oraz są porośnięte drobnym brązowym futerkiem. U nowo narodzonych dobrze jest widoczny szczątkowy ogon. Ważą około 80 gramów a ich długość waha się od 8,3 do 10,6 cm. Oseski pozostają w gnieździe przez 2 tygodnie. W wieku 15 - 16 dni rozpoczynają próby zjadania stałego pokarmu. Odstawienie następuje w wieku 3 tygodni.  Całkowitą niezależność młode uzyskują po 25 - 30 dniach od narodzin.
Samiec nie uczestniczy w opiece nad młodymi.
Dojrzałość płciową uzyskuje : samiec w wieku 5 miesięcy a samica 8 miesięcy.
Długość życia to 12 - 16 miesięcy. W niewoli może żyć do 24 - 26 miesięcy.

Romerolagus diazi w naturalnym siedlisku

Opisane podgatunki :
- Romerolagus diazi nelsoni - Merriam, 1896 - Meksyk ( zbocza Popocatepetl ) - synonim Romerolagus diazi - nie ma uznanych podgatunków Romerolagus diazi (Hall 1981)

Romerolagus diazi w pobliżu kryjówki

Gatunek uznawany za krytycznie zagrożony ze względu na ciągłą utratę siedlisk oraz rozdrobnione populacje. Zakres powierzchni zamieszkanej przez gatunek to około 386 km2 ( Velazquez 1994 ). Zakres ten staje się coraz bardziej rozdrobniony a powierzchnia dostępna w odpowiednim środowisku maleje ( Velazquez & wsp. 1993 ). Niedawno zniknął z wielu obszarów w środkowym Meksyku, gdzie wcześniej był zgłoszony, w dużej mierze w wyniku zniszczenia siedlisk i polowań dla sportu, które nadal stanowią stale obecne zagrożenie. 
Główne zagrożenie to utrata i fragmentacja siedlisk związana z wypasem bydła, rolnictwem i rozwojem nieruchomości, wyrębem lasu, wycinaniem i spalaniem traw zacaton oraz pożarów lasów ( 98% pożarów jest powodowanych przez ludzi próbujących poszerzać i tworzyć nowe pastwiska ) ( Fa & Bell 1990 ).
Zakres Romerolagus diazi znajduje się o 45 minut drogi od jednego z największych miast ( Mexico City ) i ekspansja miasta spowodowała utratę siedliska ( Fa i Bell 1990 ).
Utrata siedlisk szacowana jest na 15 - 20% w ciągu ostatnich trzech pokoleń gatunku ( Cuarón i de Grammont ).
Badanie w 1994 r. na El Pelado w celu oszacowania wielkości populacji stwierdziło, że wielkość populacji gatunku było między 2478 a 12120 osobników, zalecając mniejszą liczbę używaną dla celów konserwatorskich z powodu szerokich granic ufności ( Velazquez 1994 ). Badanie oparto na ilości kału oraz bezpośredniej obserwacji. Obecnie szacuje się, że około 7000 osobników żyje na wolności ( Chapman,1984 , Nowak, 1999 ).
Romerolagus diazi jest specjalistą siedliskowym (Velazquez i in. 1993). 
Fragmentacja siedliska jest spowodowana ciągłą utratą tego siedliska związaną z budową autostrad. Powoduje to rozproszone populacje, które są genetycznie izolowane, zwiększając ich ryzyko lokalnego wyginięcia na skutek procesów losowych ( Velazquez i in. 1993 ). 
Romerolagus diazi jest gospodarzem wielu pasożytów wewnętrznych oraz nicieni ( Boreostrongylus romerolagi, Thichostrongylus calcaratus, Longistrata dubia, Dermatoxys veligera ), włosogłówki ( Trichuris leporis ) i płazińca ( Anoplocephaloides romerolagi ).  Jest również gospodarzem dla wielu pasożytów zewnętrznych, w tym różnych gatunków wszy, kleszczy i pcheł ( Hoffman,1990 ; Velazquez i Heil,1996 ; Velazquez, 1994 ).
Polowanie jest nielegalne, a mimo to w dalszym ciągu prowadzone z powodu braku wiedzy lokalnej społeczności o statusie chronionego gatunku i braku jego stosowania i egzekwowania ( Cervantes i in. 1990, Fa i Bell 1990 ). 
Romerolagus diazi jest wymieniony w Załączniku CITES I ( 1973 ).
Rejestrowany z obszarów chronionych - Park Narodowy Izta - Popo i Park Narodowy Zoquiapan, ale spalanie trawy, polowania, wypas utrzymują się w granicach Parków ( Cervantes i wsp. 1990;. Fa i Bell 1990;. Velazquez i wsp. 1993 ). 
Działania ochronne : W 1990 roku, Światowa Unia Ochrony Przyrody i Komisja Przetrwania Gatunków ( IUCN / SSC ) Specjalistyczna Grupa Lagomorpha stworzyła plan działania dla tego królika, koncentrując się na potrzebie zarządzania spalania i nadmiernego wypasu oraz do egzekwowania przepisów zakazujących fotografowania, sprzedaży i polowania na gatunek. Zarządzanie obszarami chronionymi powinno być poprawione i plany edukacyjne na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym powinny być realizowane ( Fa i Bell 1990 ).  W rezultacie populacje są obecnie wyższe, niż dziesięć lat temu. Programy hodowli w niewoli zostały utworzone z pewnym sukcesem, ale śmiertelność młodych w niewoli jest bardzo wysoka ( Fa i Bell 1990 ). Jednak obecnie nie ma żadnych planów, aby osobniki wyhodowane w niewoli wypuścić na wolność.

Romerolagus diazi w czasie najwyższej aktywności

W niewoli.
W ramach programów hodowlanych. 
Grupy hodowlane znajdują się w Los Coyotes Park i Zoo Chapultepec w Meksyku. Brak jest jednak planów na reintrodukcję gatunku w naturalne siedliska.     

Opracowano na podstawie :

animaldiversity, arkive, iucn, planet-mammiferes, waza, wikipedia, wwf i wiedzy własnej.

Ryciny i zdjęcia zamieszczono w celach dydaktycznych, informacyjnych i szkoleniowych.

Ochotona collaris - szczekuszka kołnierzowa - gatunek z rodziny szczekuszek z Ameryki Północnej.

Szczekuszka kołnierzowa ( Ochotona collaris ) (Nelson, 1893) -  ssak z rzędu zającowatych ( Lagomorpha ), z rodziny szczekuszek ( Ochotonidae ). Synonim Ochotona alpina collaris.

Występuje w Ameryce Północnej ( U.S.A. - centralna i południowa Alaska, Kanada - na prawie całości terytorium Jukonu, w północno-zachodniej Kolumbii Brytyjskiej i w zachodnich regionach Terytorium Północno-Zachodniego ).

Zamieszkuje wysokie góry ( głównie strefę alpejską z rumowiskami skalnymi i łąkami alpejskimi, strome zbocza z dużymi głazami i piargami w pobliżu alpejskich łąk ) na wysokości powyżej 1700 m n.p.m. W południowej Alasce i Kolumbii Brytyjskiej tereny skaliste od poziomu morza.

szczekuszka kołnierzowa ( Ochotona collaris )

Aktywna w ciągu całego roku, nie hibernuje. Szczyt aktywności głównie w godzinach porannych i późnopopołudniowych, ale w ciągu całego dnia też przejawia aktywność.
Typowy samotnik, łączący się w pary jedynie w okresie rui.
Jest terytorialna, typowe terytorium to około 25 - 30 metrów. Terytoria graniczą ze sobą a najczęściej rewiry samców graniczą z rewirami samców a samic z samicami.
Kryjówki zakłada pod zwisającymi skałami, w szczelinach skalnych, między dużymi głazami, w jaskiniach i grotach oraz w innych naturalnych miejscach na urwiskach czy rumowiskach skalnych.
Brak widocznego dymorfizmu płciowego, płeć można sprawdzić jedynie badając tzw. psedo-stek na obecność narządów płciowych lub obserwując karmiącą samicę z młodymi.
Długość ciała 18,9 cm a waga to około 160 gram.
Jej futro po stronie brzusznej jest białe lub kremowe. Grzbiet jest ubarwiony szaro. Ma charakterystyczne plamy na karku i ramionach, tworzące kołnierz dający nazwę. Charakterystyczny kołnierz odróżnia ją od bliskiego krewnego szczekuszki amerykańskiej ( Ochotona princeps ), która ma brązową łatkę na pyszczku. Ma krótkie, okrągłe uszy i ukryty ogon. Tylne kończyny są nieco większe niż przednie kończyny. Na przedniej  stopie ma 5 palców na każdej i 4 palce na każdej tylnej stopie. Ma owłosione powierzchnie podeszwowe stóp.
Osobniki stale bronią swojego terytorium przeganiając intruzów. Rewiry są oznakowane za pomocą moczu, odchodów i znaków zapachowych z gruczołów policzkowych. Znaki zapachowe są produkowane z apokrynowych gruczołów potowych i są wykorzystywane również w celu przyciągnięcia potencjalnych partnerów. Granice też wyznaczają stogi suszonych roślin, które oznakowane są wokół moczem i kałem. Dużo czasu spędzają na żerowaniu i  gromadzeniu zapasów na zimę. Budują stogi, w których suszą zebraną roślinność ( trawę i rośliny zielne ).  W czasie żerowania i gromadzenia zapasów nie oddalają się zbytnio od schronienia. Odległość na którą się oddalają jest zróżnicowana w zależności od stopnia ryzyka i ataku drapieżników. Rzadko żerują dalej niż 10 m od skalistych rumowisk na alpejskiej łące. Poszczególne osobniki budują kilka stogów siana w ich zasięgu i mają tendencję do zamieszkiwania w tym samym miejscu co roku. Jest też złodziejem, okradającym stogi sąsiadów. 
Podobnie jak inne szczekuszki, szczekuszka kołnierzowa jest doskonałym przykładem gatunku ekotonowego, co oznacza że schronienie jest oddzielone od miejsc przechowywania żywności.
Posiada bardzo dobry słuch i wzrok. Jest też doskonałym wspinaczem i robi to z dużą zręcznością. 
Jest to bardzo wokalny gatunek, emitujący dzwoniący dźwięk przez obie płcie.
Zwykle jest to pojedynczy dźwięk słyszalny na kilkaset metrów. Szczekuszka emituje go siedząc lub w czasie zbierania siana. Po złożeniu żywności w stóg emituje dźwięk terytorialny informujący sąsiadów o własności stogu.
Inne formy komunikacji to zgrzytanie zębami lub klikanie zębami przez samce w czasie sezonu rozrodczego. 
Inna funkcja wokalizy służy do ostrzeżenia o drapieżnikach, obronie terytorium lub tworzeniu i utrzymaniu struktur społecznych.
W przeciwieństwie do Ochotona princeps, nie mają tak bogatego repertuaru. 
Są to jedynie dźwięki ostrzegające lub odstraszające.
Jest głównie roślinożerna i spędza letnie miesiące aktywnie zbierając w stogi szeroką gamę roślin do spożycia w miesiącach zimowych. Produkuje dwa rodzaje kału : jeden twardy, drugi miękki. Miękki kał ma formę granulek, które są zjadane w celu zmniejszenia strat wartości odżywczych w pokarmie. Zjada też kał innych gatunków : głównie Marmota caligata i Mustela erminea.
Odnotowano też zjadanie ptaków i ich piskląt jako oportunistyczne źródło białka i tłuszczu. Jeśli zapasy siana są niewystarczające gatunek zjada porosty i inne dostępne rośliny, kopiąc tunele w pokrywie śnieżnej.  
Sezon rozrodczy w maju i na początku czerwca. System krycia monogamiczny, gdyż większość samców nie jest w stanie kontrolować tak dużych terytoriów aby mieć dostęp do dużej ilości samic. Jednak poligamia nie jest wykluczona.
Ciąża trwa 3 - 4 tygodnie ( 30 dni ). Samica rodzi 2 - 6 młodych w miocie. W zależności od sezonu może być drugi miot. Młode rodzą się ślepe i prawie bezwłose. Porody z reguły są synchronizowane. Daty porodów mogą się różnić w ciągu lat w zależności od sezonu i dostępności pokarmu. Strategia ta pozwala w pełni wykorzystać najlepsze warunki do odchowu młodych.
Młode osiągają wielkość dorosłych po 40 - 50 dniach od narodzin.
Samica jest odpowiedzialna za większość inwestycji rodzicielskiej i ponosi ograniczenia energetyczne ciąży i laktacji. To może prowadzić do stopniowego spadku wielkości miotu w sezonie rozrodczym ze względu na straty wstępnego zagnieżdżenia, resorpcji embrionów lub straty w okresie odstawienia od piersi. Powoduje to, że 2 do 3 młodych przeżywa do odstawienia.  
Zarówno samice jak i samce mogą rozmnażać się w tym samym roku. Jednak sukces reprodukcyjny samca zależy od siedliska, które przyciąga samice. 
Młode rozpraszają się po uzyskaniu wielkości dorosłych i  poszukują swojego rewiru w pobliżu na rumowisku lub stoku.
Trudno stwierdzić, aby samiec uczestniczył w opiece nad młodymi.
Żyje 6 - 7 lat.

Ochotona collaris w czasie zbiórki roślin do suszenia w stogu

Nie opisano żadnych podgatunków.

Ochotona collaris na straży swojego terytorium

Gatunek uznawany za nie zagrożony ze względu na szerokie rozpowszechnienie.
Żyje w niskich gęstościach osobniczych od 2 do 15 osobników / ha ( Morrison i HIK 2007; Smith, 2008 ). Gęstość osobnicza oszacowana została na 6.4 - 7.2 osobników / ha ( Broadbooks 1965 ). W innych regionach  Jukonu gęstości osobnicze wahają się od poniżej 1,0 do 4,0 osobnika / ha ( Morrison 2007 ). Badanie przeprowadzone w Ruby Range ( Jukon, Kanada ) wskazują, że w liczebności populacji w miejscu badania nastąpił spadek od 1995 roku ( Morrison 2007 ). Analiza rentowności populacji na danych zebranych od 1995 r. do 2006 r. wyprodukowała prawdopodobieństwo większe niż 90% wyginięcia w ciągu 10-15 lat, w miejscu badania w Ruby Range ( Morrison 2007 ).
Szczekuszka kołnierzowa  jest wrażliwa na wysokie temperatury otoczenia i jest ograniczona do siedlisk wysokogórskich, które są w spadku w odpowiedzi na zmiany klimatu ( Smith i wsp., 2004 ). 
Gatunek ma wysoką śmiertelność w okresie zimowym i populacje nadal zmniejszają się w czasie ( Morrison i HIK 2007; Franken i HIK, 2004b;. Smith i wsp., 2004 ). Przeżycie dorosłych i młodocianych jest silnie uzależnione od warunków środowiskowych, takich jak klimat ( Franken i HIK, 2004b ).  Przetrwanie jest skorelowane z Pacific Decadal Oscillation ( PDO ) ( Pacyficzna Oscylacja Dekadowa ), z opóźnieniem 1 roku. Na czas i ilość opadów śniegu oraz okres roztopów wpływa PDO. To z kolei zmienia okres wegetacji i dostępności pokarmu dla gatunku. Pokrywa śnieżna jest ważna, izolując szczekuszki od ekstremalnych temperatur w miesiącach zimowych. Niska pokrywa śnieżna w roku może narazić gatunek i przechowywaną żywność na niskie temperatury otoczenia. Jednak wcześniejsze roztopy mogą wydłużyć sezon wegetacyjny i dać więcej czasu, aby zgromadzić zapasy na następną zimę ( Smith i wsp., 2004;. Morrison i HIK, 2007 ) ( Franken i HIK 2004b ; Morrison i HIK, 2007 , Smith, 2008 ; . Smith i wsp., 2004 ).
Ostatnie badania wykazują, że zmniejsza się czas sezonu rozrodczego, wynikający z wysokiej orientacji równoleżnikowej, może to ograniczyć gatunek do jednego miotu rocznie (Franken i HIK 2004 r.).
Stogi siana gromadzone przez gatunek zapewniają też pokarm dla innych ssaków roślinożernych.
Nie są znane żadne zagrożenia dla gatunku, chociaż może być podatny na globalne zmiany klimatyczne. Jest mało prawdopodobne, aby negatywna działalność człowieka będzie miała wpływ na gatunek  w odległych regionach Alaski ( U.S.A. ) i w północno-zachodniej Kanadzie ( Smith i in. 1990 ). 
Nie są znane żadne środki ochronne dla tego gatunku w miejscu jego wystepowania.
Rejestrowany z kilku obszarów chronionych w swoim zasięgu.
Ostatnie zmiany przepisów łowieckich na Alasce pozwalają na nieograniczone polowanie na szczekuszki dla żywności i futer ( Mowry 2006 ). Sezon jest otwarty w ciągu całego roku wzdłuż wschodnich regionów Alaski ( Alaska Department of Fish and Game 2006 ). Zezwolenie może prowadzić do lokalnych wyginięć na skutek małej gęstości osobniczej i niskiej reprodukcji.
Monitorowanie negatywnych skutków decyzji powinno być realizowane. 
Gatunek ma  jeden z najniższych wskaźników reprodukcyjnych wśród małych ssaków.

Ochotona collaris wśród skał

W niewoli - brak danych.

Opracowano na podstawie :

animaldiversity, arkive, iucn, planet-mammiferes, waza, wikipedia, wwf i wiedzy własnej.

Ryciny i zdjęcia zamieszczono w celach dydaktycznych, informacyjnych i szkoleniowych.

Wesołych Świąt !!!

Piestruszka ( Lagurus lagurus ) - gryzoń ze stepów wschodniej Europy i Azji.

tygrys sumatrzański ( Panthera tigris sumatrae )

Piestruszka, leming stepowy ( Lagurus lagurus ) -  (Pallas, 1773) - gryzoń z podrzędu myszokształtnych ( Myomorpha ), z nadrodziny Muroidea, z rodziny chomikowatych ( Cricetidae ), z podrodziny nornikowatych ( Arvicolinae ). 


Występuje od wschodniej Europy ( wschodnia Ukraina, europejska część Rosji ) do wschodniej Azji ( azjatycka Rosja, Kazachstan, Kirgizja, Mongolia, Chiny ). 


Zamieszkuje stepy i półpustynie, także obrzeża pól uprawnych, łąki i pastwiska czasami obszary skaliste od poziomu morza do 2800 m n.p.m. 

piestruszka ( Lagurus lagurus ) - Nowe Zoo Poznań

Aktywna w ciągu całego roku, głównie późnym popołudniem i o zmierzchu ale także przed wschodem słońca. Czasami jej aktywność bywa całkowicie nocna a nawet w ciągu dnia.

Prowadzi kolonialny tryb życia, kolonię tworzą niewielkie klany rodzinne składające się z samic i ich młodych. Samce zajmują często rewiry albo w środku kolonii lub na jej obrzeżach.

Zarówno samce jak i samice utrzymują własne rewiry oznaczone wydzieliną gruczołów.

Jest dobrym kopaczem, ale preferuje luźne gleby, w których łatwiej mu się kopie. Kopie dwa rodzaje nor : nory gniazdowe i nory tymczasowe. Nory gniazdowe mają 2 - 5 otworów, ale tylko jeden otwór stanowi główne wejście i najczęściej jest otoczony podniesionym kopcem ziemi. Główny tunel kieruje się pod kątem 30 - 40 stopni w stosunku do głębokości wynoszącej do 90 cm poniżej powierzchni gruntu.

W głównej komorze zbudowane jest kuliste gniazdo z miękkich materiałów o średnicy około 8 - 12 cm.

Od głównego tunelu odchodzi wiele ślepo zakończonych korytarzy i tuneli. Używane są one w momencie zagrożenia.

Nory tymczasowe są płytsze i ich lokalizacja jest w odległości 3 - 5 metrów od głównej nory. I one są używane głównie w momentach zagrożenia. Systemy nor gniazdowych i tymczasowych zajmują często nawet i 400 m2 powierzchni. 

Każdy osobnik kolonii wykorzystuje też system szlaków komunikacyjnych prowadzących do miejsc żerowania. 

Unika drapieżników leżąc płasko na podłożu, pozostając pod osłoną roślinności, uciekając do nory, albo ukrywając się w szczelinach lub tymczasowych naturalnych norach. 

Niewielki dymorfizm płciowy : samica nieco większa niż samiec. Długość osobników dorosłych to 80 do 120 mm. Waga zmienia się sezonowo, od średnio 22 gram w zimie do 34,8 gram w lecie.

Lagurus można odróżnić od Lemmiscus posiadaniem ogona, który jest krótszy od  tylnej stopy, o długości od 7 do 19 mm. Oczy są małe, a uszy ma krótkie, zaokrąglone. Kolor grzbietu  jest szary lub  szaro-brązowy z czarnym paskiem w centralnym punkcie grzbietu. Część brzuszna jest w jaśniejszym kolorze.  

Kończyny są prawie całkowicie pokryte futrem. Samice posiadają osiem sutków.

Samice konkurują ze sobą na terenach bogatych w zasoby pokarmowe. Konkurencja między samcami dotyczy dostępu do samic.

Samce i samice mieszkają razem do narodzin potomstwa, później samiec przenosi się do którejś z nor tymczasowych. Norę tę przebudowuje na norę gniazdową.

Piestruszka zwykle pozostaje w granicach 6 metrów od nory. To wyczerpuje zasoby żywności wokół nory. Dlatego utrzymuje peryferyjne, tymczasowe nory, które pozwalają jej zbierać pożywienie z bardziej odległych obszarów.

Do komunikacji używa sygnałów chemicznych, postawy ciała, wokalizy.

Odżywia się głównie wąskimi liśćmi traw i ziół. W skład jego diety wchodzą również bulwy, cebulki, kłącza i korzonki a czasami także owady.

Średnie dzienne spożycie pokarmu to 10,7 g latem. W tym czasie tylko najlepsze części rośliny są zjadane. Szczątki są porzucane lub przenoszone do nory, gdzie służą do zapewnienia pokarmu, gdy inna karma jest uboga. 

Sezon rozrodczy głównie między kwietniem a wrześniem, choć czasami w okresie zimowym ( jednak nie jest to do końca pewne ). System krycia poligamiczny. Cykl rui to 7 dni a implantacja ma miejsce 6 - 7 dni po zapłodnieniu.

Ciąża trwa około 20 dni. Samica rodzi 5 - 6 młodych w miocie ( maksymalnie 14 ). W sezonie może być do 6 miotów. Mioty są największe wiosną a później zależą od zasobności siedliska.

Młode rodzą gołe, ślepe i bezradne o wadze około 1 grama.

Szybko przybierają na wadze i po około 12 - 14 dniach są porośnięte sierścią i mają otwarte oczy. W tym czasie rozpoczyna się odstawienie. W wieku około 20 dni następuje rozproszenie i rodzina się rozpada.

Samiec nie uczestniczy w opiece nad młodymi. Samice są bardzo agresywne w stosunku do samców zaraz po porodzie i je przepędzają.

Dojrzałość płciową osiąga : samica w wieku 21 - 140 dni od narodzin a samiec w wieku 28 - 44 dni. Zmienność w wieku dojrzałości płciowej samic jest ze względu na późne jesienne narodziny.

Żyje od 5 miesięcy do 24 miesięcy. W niewoli do 3,8 lat.

Wahania populacji są dość charakterystyczną cechą tego gatunku. W czasie szczytu gęstości osobniczej dochodzi do lokalnych migracji na nowe tereny. Mniejsze migracje powodowane są sezonową zmianą dostępności pokarmu.  Jednak masowe migracje mogą występować w latach, gdy gęstość populacji wzrośnie z powodu zbyt wysokich temperatur jesienią, albo ze względu na brak drapieżników.

piestruszka ( Lagurus lagurus ) - grupa hodowlana

Opisane podgatunki :

- Lagurus lagurus abacanicus - Serebrennikov,1929 - Azja ( środkowa azjatycka Rosja, Syberia, dystrykt Minussińsk, rzeka Abakan, dorzecze Minusińsk, Krasnojarsk ) - synonim Lagurus lagurus abakanicus

- Lagurus lagurus agressus - Serebrennikov,1929 - Europa Wschodnia ( północna, zachodnia i południowa europejska Rosja, region środkowej Wołgi, Tambov, Riazań, Woroneż ) i Azja ( północny Kazachstan ) - synonim Lagurus lagurus aggressus 

- Lagurus lagurus altorum - Thomas, 1912 - Azja ( południowo-wschodni Kazachstan, Mongolia, północno-zachodnie Chiny - góry Barlik, Xinjiang, Dżungaria )

- Lagurus lagurus lagurus - (Pallas, 1773) - Europa Południowo-Wschodnia ( wschodnia Ukraina, południowa europejska Rosja - dolna Wołga, góry i rzeka Ural, północny Kaukaz ), Azja ( środkowy i zachodni Kazachstan, azjatycka Rosja - zachodnia Syberia ) 

- Lagurus lagurus migratorius - Gloger, 1841 - wschodnia Europa - Ukraina, południowa europejska Rosja ), Azja ( azjatycka Rosja - zachodnia Syberia, być może aż do północno-zachodnich Chin - Dżungaria, Xinjiang ) - synonim Lagurus migratorius - traktowany jako tożsamy z Lagurus lagurus lagurus

- Lagurus lagurus occidentalis - Migulin, 1938 - Europa Wschodnia ( północno-wschodnia Ukraina - region Charków )

- Lagurus lagurus saturatus - Ognev, 1940 - Europa Wschodnia ( środkowa europejska Rosja - region Riazań ) - synonim Lagurus lagurus agressas saturatus - uznawany jako synonim Lagurus lagurus 

Zróżnicowanie geograficzne obejmuje trend zwiększania rozmiarów ciała i zwężanie się paska grzbietowego w zakresie od zachodu na wschód. Osobniki często również mają bledsze futro na wschodzie i południu. Bardziej specyficzne różnice pomiędzy podgatunku obejmują:

Lagurus lagurus lagurus: wąski ciemnobrązowy pasek na grzbiecie, szare futro i żółte na brzuchu, ogon biały, szata zimowa bardziej żółta niż szata letnia.

Lagurus lagurus agressus: bardziej widoczny czarny pasek na grzbiecie, najciemniejszy futerko, ogon i futro ciemniejsze niż u Lagurus lagurus lagurus.

Lagurus lagurus abacanicus: większa czaszka niż inne podgatunki, bardziej szare futerko niż u Lagurus lagurus lagurus, bardzo krótki ogon.

Lagurus lagurus altorum: najjaśniejsze futro koloru jasnożółtego,ciemny pasek grzbietowy ( Gromow i Polyakov, 1992 ; Krebs, 2001 ; Longrove, 2005 ; Nowak, 1999 ; Ognev, 1964 ; Ralls, 1976 ).

piestruszka ( Lagurus lagurus ) - osobnik w hodowli

Gatunek uznawany za nie zagrożony w chwili obecnej ze względu na szeroki zakres i mimo braku znajomości wielkości populacji. Jednak uważa się, że populacja nie przeżywa drastycznych spadków przynajmniej w części zakresu.

Jest to jedyny gatunek w rodzaju Lagurus.

Na Ukrainie gatunek uważa się za zagrożony, mimo że był bardzo obfity na początku XX wieku (Migulin 1938), ale ograniczony do regionów wschodnich.

W Rosji populacje są fragmentaryczne, ale gatunek pozostaje znacznym szkodnikiem gruntów ornych i pastwisk.  

Spadki w niektórych populacjach mogą być związane ze zmianami klimatu, w szczególności, tworzenie się coraz bardziej wilgotnych warunków. Od 1960 roku nawadnianie i sadzenia drzew w celu ochrony pól zmieniło mikroklimat dla tego gatunku.

Zniszczenie i zmiana siedlisk przez ludzi (w tym zmiany klimatu) oraz pestycydy mają wpływ na gatunek. Dalsza  możliwa degradacja siedlisk związana z  wypasem coraz większej liczby zwierząt gospodarskich oraz  możliwa konkurencja o zasoby z innymi gatunkami gryzoni w niektórych obszarach powoduje zagrożenie dla gatunku. Wysychanie źródeł wody i susze zagrażają również  gatunkowi, choć nie jest jasne, czy stanowią one naturalne zmiany środowiskowe i czy są napędzane działalnością antropogeniczną. Jednak żadne z powyższych nie stanowią poważnego zagrożenia dla gatunku jako  całości w chwili obecnej, choć mogą mieć negatywny wpływ na lokalne populacje.

Żyjąc w pobliżu terenów rolniczych, piestruszka często osiedla się na polach uprawnych, w niektórych przypadkach zamieszkuje w budynkach magazynowych. Jednak, jak orki obniżały jej nory, musiała często wykonywać wędrówki tymczasowe z dala od pól uprawnych. Wymóg ten prowadzi do stosunkowo niskiej populacji na obszarach rolnych ( Gromow i Polyakov, 1992 ; Ognev, 1964 ).

Badanie rozkładu przestrzennego Lagurus lagurus wykazały różnice w dystrybucji, jeśli gęstość osobnicza się różniła. Na wiosnę, gdy gęstość osobnicza była niska (6,1 osobnika/hektar), Lagurus lagurus żyje w terytorialnych grupach rodzinnych składających z około 6 osobników. Każda grupa rodzina zajmowała średnio 0,2 ha terytorium i oddzielona była od innych grup przestrzenią 73,3 m. Jesienią, gdy gęstość osobnicza była wyższa (34,0 osobnika/hektar), tylko kilka rodzin można było odróżnić. ( Formozov, 1996 ; Mal'kova, i wsp, 2004 ).

Gatunek przenosi choroby : tularemię ( Francisella tularensis ) i dżumę ( Yersinia pestis ). 

Na Ukrainie częściowo występuje w obszarach chronionych.

Około 17% zasięgu występowania gatunku w Mongolii znajduje się na obszarach chronionych.

W plejstocenie zakres rodzaju Lagurus dochodził na zachodzie do Francji i Wielkiej Brytanii.

Potrzebne jest stałe monitorowanie populacji zwłaszcza na obszarach, gdzie populacja przeżywa spadki.  

W niewoli.

Hodowany w ogrodach zoologicznych i hodowli amatorskiej.

Bardzo łatwo się oswaja. Może zajmować wspólne wiwarium z innymi gatunkami gryzoni ( myszy ).

Do grupy rodzinnej ciężko jest dołączyć obce osobniki.

Gatunek jest wrażliwy na wysoką zawartość cukru w diecie podawanej przez hodowcę,

Wykorzystywany też jest w badaniach laboratoryjnych związanych z nowotworami i odporności na działanie toksycznych środków chemicznych.

Dożywa do 3,8 lat.

Opracowano na podstawie :

animaldiversity, arkive, iucn, planet-mammiferes, waza, wikipedia i wiedzy własnej.

Ryciny i zdjęcia zamieszczono w celach dydaktycznych, informacyjnych i szkoleniowych.

Rodzina Calomyscidae. Przegląd gatunków.

tygrys sumatrzański ( Panthera tigris sumatrae )

Rodzina Calomyscidae należy do rzędu gryzoni, podrzędu Myomorpha, nadrodziny Muroidea. Obejmuje jeden rodzaj Calomyscus.

Do tego rodzaju należy 8 gatunków : 

- myszochomik perski - Calomyscus bailwardi

- Calomyscus baluchi

- myszochomik Goodmana - Calomyscus elburzensis

- myszochomik  większy - Calomyscus grandis

- Calomyscus hotsoni

- myszochomik afgański, myszochomik myszaty - Calomyscus mystax

- myszochomik syryjski - Calomyscus tsolovi

- myszochomik azerski - Calomyscus urartensis 

myszochomik  afgański ( Calomyscus mystax )

Występują od południowo-wschodnich krańców Europy po Azję Południową. Większość gatunków występuje jednak w Azji Południowo - Zachodniej. 

Zamieszkują głównie suche siedliska.  Są to górskie stepy i półpustynie, rumowiska skalne, skraj górskiego lasu, stoki górskie z rozrzuconymi głazami i odłamkami skalnymi, piargi, jałowe wzgórza i pagórki porośnięte rzadką roślinnością, obszary porośnięte niską trawą, ziołami i bylinami. Głównie na wysokości 400 - 3500 m n.p.m.

Aktywne w ciągu całego roku, w okresie lata od zmierzchu do świtu a od jesieni do wiosny także w ciągu dnia. Nie hibernują. 

Kryjówki zakladają pod kamieniami, w szczelinach skalnych, jaskiniach, opuszczonych norach innych gryzoni. Zdarza się, że wykorzystują nory gryzoni z rodzaju Meriones razem z ich mieszkańcami.

Typowe samotniki, chociaż zdarza się że tworzą niewielkie grupy rodzinne ( głównie samica z młodymi ).

Są zwinne, dobrze się wspinają i skaczą. 

Brak widocznego dymorfizmu płciowego. Wielkość ciała to 61 do 98 mm, ogon to dodatkowe 72 do 102 mm. Ogon jest dłuższy od głowy i reszty ciała.

Waga to 15 do 30 gramów, średnio około 24,5 gram. 

Wzór zębowy  1/1 0/0 0/0 3/3 = 16. 

Wibrysy mają długość do 21 mm.   Uszy bardzo okrągłe i długości 17 do 20 mm. 

Sierść mają bardzo miękką, włos krótki u podstawy i dłuższy na końcach. Ubarwienie od jasnoróżowo-brązowego do szaro-brązowego w górnej części korpusu, a ich spód i kończyny  są białe. Granica między plecami a brzuchem jest bardzo dobrze określona. Nie istnieje biała plama za uchem lub wokół oczu, jak u niektórych innych członków nadrodziny Muridae. Ogon pokryty jest krótkim brązowym włosem i kończy się małym pomponem z włosów.

Rodzajowi Calomyscus brakuje torebek policzkowych. Kufa jest ostra i spiczasta. Tylna noga jest wydłużona w stosunku do kończyny przedniej. W tylnej łapie posiadają  pięć palców, a w przednich łapach mają pięć palców razem ze szczątkowym kciukiem. Pazury posiadają delikatne i małe. 

Do komunikacji używają prawdopodobnie postawy ciała, wokalizy i sygnałów chemicznych.

Odżywiają sie przede wszystkim pokarmem roślinnym. Nasiona, zielone części roślin, liście, kwiaty wchodzą w skład ich diety. Pokarm znoszą do kryjówki lub w jej pobliże, jednak ze względu na brak torebek policzkowych pokarmu przenoszonego jest mniej. Zapasy odkładane są na okres zimowy.

Sezon rozrodczy od wiosny do jesieni, często w zależności od dostępności pokarmowej. System krycia poligamiczny ale nie jest wykluczona monogamia.

Ciąża trwa 21 - 35 dni, młode rodzą się gołe, ślepe i bezradne. Samica rodzi 1 - 5 młodych w miocie.  W zależności od sezonu może być do 4 miotów.

Po 4 tygodniach od narodzin następuje odstawienie. Oczy otwierają po około 2 tygodniach od urodzenia. Po 4 - 8 miesiącach przypominają osobniki dorosłe.

Dojrzałość płciową uzyskują : samica w 4 miesiącu życia a samiec w 5 - 8 miesiącu.

Czasami dochodzi do kanibalizmu i samica zjada swoje potomstwo, przyczyny tego zjawiska nie są dokładnie poznane w warunkach naturalnych. W niewoli powoduje to stres wywołany często przez hodowcę.

Samiec nie uczestniczy w odchowie potomstwa.

Dożywają do 4 lat, w niewoli jeden osobnik z gatunku Calomyscus bailwardi dożył  9 lat, 3 miesiące i 18 dni.

myszochomik perski ( Calomyscus bailwardi )

Uznawane za niezagrożone lub brak wystarczających danych do kwalifikacji w zagrożonych kategoriach.

Dawniej były grupowane  z rodzajem Peromyscus z Ameryki, ze względu na swój wygląd. Póżniej w rodzinie Crecitinae. 

Pojedynczą morfologiczną cechą odróżniającą Calomyscus od Peromyscus jest to, że rodzaj Calomyscus ma cztery zakorzenione zęby trzonowe. 

W odróżnieniu od chomików nie mają jednak typowego krótkiego ogona ani torebek policzkowych. 

Były też zaliczane do podrodziny Calomyscinae w nadrodzinie Muridae.

W chwili obecnej brak widocznych zagrożeń dla całego rodzaju ale lokalnie mogą być zagrożone poszczególne gatunki.

Stanowią ważny składnik diety wielu drapieżników występujących w tych siedliskach.

Rejestrowane z kilku obszarów chronionych w swoim zakresie.

Potrzebne są dalsze badania dotyczące zasięgu poszczególnych gatunków, ich statusu taksonomicznego, siedlisk, historii naturalnej, ekologii, obfitości, stanu i trendów populacji, ewentualnych zagrożeń.

W niewoli. 

Część gatunków hodowana jest z powodzeniem w europejskich ogrodach zoologicznych a nawet w hodowlach amatorskich.

Hodowla obejmuje dwa lub trzy gatunki.

Hodowane są w niewielkich grupach rodzinnych. Jednak dołączenie obcego osobnika może stanowić dużą trudność. Dobrze się oswajają i poznają swojego opiekuna. 

Również są wykorzystywane do badań laboratoryjnych.

Dożywają średnio w niewoli do okolo 5 - 6 lat. Jeden osobnik z gatunku Calomyscus bailwardi dożył  9 lat, 3 miesiące i 18 dni.

typowe siedlisko myszochomików - góry Zagros w Iranie 

Przegląd gatunków.

Myszochomik perski ( Calomyscus bailwardi ) - Thomas, 1905 - gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. 

Występuje w Azji Południowo - Zachodniej ( południowy Iran - góry Zagros, prawdopodobnie w południowo-wschodniej Turcji ).

Zamieszkuje skaliste zbocza, rumowiska skalne i piargi, jałowe wzgórza i pagórki porośnięte niewielką liczbą roślinności , czasami doliny rzek i potoków, skarpy lub wysokie brzegi na wysokości 400 - 3500 m n.p.m.

myszochomik perski ( Calomyscus bailwardi ) - osobnik w hodowli

Aktywny w ciągu całego roku, w okresie letnim od zmierzchu do świtu, wiosną, jesienią i zimą także w ciągu dnia. Nie hibernuje ani nie wpada w okresy marazmu związane z brakiem dostępności pokarmu. 

Typowy samotnik, ale może tworzyć niewielkie klany rodzinne ( samica z młodymi ).

Rewiry poszczególnych osobników nie są znane ale prawdopodobnie zachodzą na siebie.

Na kryjówki wykorzystuje szczeliny skalne, zagłębienia pod głazami, naturalne jaskinie i groty, opuszczone nory innych gryzoni. Sam nie kopie nor ale czasami wykorzystuje zamieszkane nory innych gatunków gryzoni głównie z rodzaju Meriones.

Buduje kuliste gniazdo z różnorodnych dostępnych materiałów : suchej trawy i ziół, wełny i sierści zwierząt.

Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Ubarwiony ciemnoszaro na grzbiecie i biało na brzuchu. Uważany za największy gatunek w rodzaju Calomyscus.

Wielkość ciała to 80 - 98 mm bez ogona. Ogon to dodatkowe około 90 - 100 mm.

Waga ciała to 25 - 30 gram. Ma długie wibrysy i okrągłe uszy.

Jest to zwinny gatunek, który doskonale się wspina i szybko przemieszcza. 

Do komunikacji używa prawdopodobnie postawy ciała, wzroku, dotyku, sygnałów chemicznych i wokalizy. 

Typowy roślinożerca. W skład jego diety wchodzą różnego rodzaju nasiona traw i ziół, zielone części roślin, kwiaty, pąki, liście. Pokarm spożywa na miejscu lub przenosi do kryjówki. Mając dostęp do źródeł wody często z nich korzysta ale głównie wykorzystuje wodę zawartą w pokarmie. Nie posiadając torebek policzkowych pokarm jest przenoszony w pyszczku. Gromadzi zapasy na okres zimowy w norze lub jej pobliżu ( pod kamieniami, w naturalnych zagłębieniach, jaskiniach ).

Sezon rozrodczy od wiosny do jesieni, chociaż ciąże obserwowano w październiku i listopadzie. System krycia poligamiczny ale nie wykluczona monogamia.

Okres ciąży to 21 - 35 dni.  Dwa mioty w sezonie. Rozród jest dostosowany do warunków pokarmowych.   

Samica rodzi 1 - 5 młodych w miocie. Młode rodzą sie gołe, ślepe i bezradne. 

W ciągu pierwszych 8 dni podwajają swoją wagę. Po 13 dniach otwierają oczy. W 4 tygodniu od narodzin następuje odstawienie. Młode osiągają wielkość i ubarwienie dorosłych w ciągu 4 - 8 miesięcy.

Samiec nie uczestniczy w odchowie potomstwa.

Dojrzałość płciową osiągają w wieku : samica 4 miesięcy a samiec 5 - 8 miesięcy.

Żyje do 4 lat w warunkach naturalnych, w niewoli do 5 - 6 lat ale jeden osobnik dożył   9 lat, 3 miesiące i 18 dni.

Opisane podgatunki :

- Calomyscus bailwardi bailwardi - Thomas, 1906 - południowo - zachodni Iran ( Irański Beludżystan, prowincja Seistan ) 

Calomyscus bailwardi bailwardi

Gatunek uznawany za nie zagrożony ze względu na szeroka dystrybucję i brak widocznych zagrożeń w chwili obecnej. Pojedyncze próbki zebrane w południowo-wschodniej Turcji, mogą należeć do tego gatunku, ale to wymaga taksonomicznego potwierdzenia. 

Wiele źródeł nadal odnosi się do wszystkich członków Calomyscus w ramach gatunku Calomyscus bailwardi.

Graphodatsky & wsp. (2000) uzyskał  trzy różne typy kariotypów z różnych regionów w całym zakresie Calomyscus bailwardi (37, 2n = = 44-Fna, 2n = 52, Fna = 56, 2n = 50, Fna = 50). Może to sugerować, że konieczny jest dalszy przegląd systematyczny. Vorontsov & wsp. (1979) podkreślał, że niewiele wiemy o gatunku i że obecna definicja gatunku opiera się głównie na jego dystrybucji.

Nie są znane poważniejsze zagrożenia w chwili obecnej. 

Gatunek został zarejestrowany w obszarach chronionych. 

Potrzebne są aktualne badania dotyczące dystrybucji, stanu i trendów populacji, jej obfitości, ekologii, historii naturalnej, siedlisk i ewentualnych zagrożeń.

W niewoli.

Hodowany w europejskich ogrodach zoologicznych ale i w hodowli amatorskiej.

Trzymany jest w grupach składających się z kilku spokrewnionych osobników.

Zjada wiele dostępnych pokarmów dla gryzoni. 

Dobrze się rozmnaża w warunkach wiwaryjnych ale czasami samica ze względu na stres spowodowany przez hodowcę może zjeść swoje młode.

W niewoli dożywa 5 - 6 lat ale jeden osobnik dożył 9 lat, 3 miesiące i 18 dni.

Czasami wykorzystywany w badaniach laboratoryjnych.

Calomyscus baluchi - Thomas, 1920 -  gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim  Calomyscus bailwardi baluchi.

Występuje w Azji Południowej ( Afganistan, Pakistan ).

Zamieszkuje suche obszary ze skalistymi miejscami z rozproszonymi zaroślami i słabo porośniete pistacją ( Pistacia cabulica ) i jałowcem ( Juniperus ) od poziomu morza do 600 m n.p.m.

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Wiadomo, że jest nocny, żyje w norach i luźnych grupach społecznych.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Opisane podgatunki :

- Calomyscus baluchi baluchi - Thomas, 1921 - Pakistan ( Kelat, Prowincja Baluchistan )

- Calomyscus baluchi mustersi - Ellerman, 1948 - Afganistan ( Paghaman, 17 mil na zachód od Kabulu ) - synonim Calomyscus bailwardi mustersi  

Gatunek uznawany za nie zagrożony ze względu na szeroką dystrybucję i prawdopodobieństwo dużych populacji. Brak widocznych zagrożeń w chwili obecnej aby kwalifikować gatunek w bardziej zagrożonych kategoriach.

Jest szeroko rozpowszechniony w Afganistanie i Pakistanie (Molur i wsp. 2005; Musser i Carleton 2005; Roberts 1997; Norris i inni 2008).

Rejestrowany z następujących obszarów chronionych w Pakistanie : Park Narodowy Chatzar Ganji (Beludżystan), Dureji Game Reserve i Kirthar National Park (Sindh) (Molur i wsp. 2005). 

Potrzebne są dalsze badania dotyczące dystrybucji, stanu i trendów populacji, jej obfitości, ekologii, historii naturalnej, siedlisk i ewentualnych zagrożeń.   

W niewoli - brak danych.

Myszochomik Goodmana ( Calomyscus elburzensis ) -  Goodwin, 1939 -  gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim Calomyscus mystax elburzensis - Calomyscus bailwardi elburzensis - Calomyscus firiusaensis.

Występuje w Azji Południowo - Zachodniej ( góry w północnym i północno-wschodnim Iranie - od południowych podnóży Gór Elbruz, w pobliżu Semnan Semnan i przylegających Sang-i-sar, na wschód przez północną Chorasan w północno-wschodnim Iranie do regionu Mashhad, południowo-zachodni i południowy Turkmenistan - od  gór Mały Balkhan na wschodzie przez Góry Kopet Dag,  na wschód od rzeki Tedzhen oraz w północno-zachodnim Afganistanie - w prowincji Herat). 

Zamieszkuje jałowe, suche i kamieniste tereny górskie z niewielką roślinnością na wysokości 800 - 3500 m n.p.m.

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Wiadomo, że jest nocny ale jesienią i zimą żeruje także za dnia. 

Kryjówki zakłada w dobrze ukrytych szczelinach skalnych, osobniki często mieszkają w luźnej grupie społecznej w korzystnych miejscach schronienia.

Odżywia się głównie trawami.

Sezon rozrodczy jest długi z wczesną ciążą obserwowaną już od października do listopada. Dwa mioty w roku.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Opisane podgatunki :

- Calomyscus elburzensis firiusaensis - Meyer & Malikov, 2000 - południowy Turkmenistan - synonim Calomyscus firiusaensis - traktowany jako synonim Calomyscus elburzensis przez różnych autorów 

Gatunek uznawany za nie zagrożony mimo rzadkiej rejestracji ale ze względu na szeroką dystrybucję, prawdopodobieństwo dużych populacji oraz brak widocznych zagrożeń w chwili obecnej stawiających gatunek w bardziej zagrożonych kategoriach.

Lokalnie może być zagrożony wyginięciem ze względu na brak informacji z badań terenowych.

Rejestrowany z kilku obszarów chronionych.

Potrzebne są aktualne badania zwłaszcza dotyczące ewentualnego wyginięcia w kilku miejscach.

W niewoli - brak danych.

Myszochomik  większy ( Calomyscus grandis ) - Schlitter & Setzer, 1973 -  gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim Calomyscus bailwardi grandis.

Występuje w Azji Południowo - Zachodniej ( góry Elbruz w Iranie ). Może być endemitem dla Iranu i gór Elbruz.

Zamieszkuje prawdopodobnie górski las z rumowiskami skalnymi.

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Nie opisano żadnych podgatunków.

Gatunek określony jako nie wystarczające dane aby go umieścić w odpowiedniej kategorii.

Brak aktualnych informacji na temat stanu, trendów i obfitości populacji.

Nie ma dokładnych informacji na temat siedliska i ekologii tego gatunku.

Obecne informacje sugerują, że jest endemitem dla gór Elbruz.

Brak rejestracji z jakichkolwiek obszarów chronionych.

Potrzebne są aktualne badania dotyczące ekologii, siedliska, obfitości, stanu i trendów populacji, historii naturalnej i ewentualnych zagrożeń.

Należy również potwierdzić dystrybucję gatunku.

W niewoli - brak danych.

Calomyscus hotsoni -  Thomas, 1920 -  gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim Calomyscus bailwardi hotsoni.

Występuje w Azji Południowej ( południowo - wschodni Iran, południowo - zachodni Pakistan ).   

Zamieszkuje suche skaliste siedliska powiązane z karłowatymi palmami ( Nannorrhops ritchieana ) i suche, skaliste szczyty górskie z rzadką roślinnością krzewiastą na wysokości do 1890 m n.p.m.

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Nie opisano żadnych podgatunków.

Gatunek uznawany za nie zagrożony ze względu na szeroką dystrybucję, prawdopodobieństwo dużych populacji i brak widocznych zagrożeń mogących zakwalifikować gatunek w bardziej zagrożonych kategoriach.

Jednak jest rzadko rejestrowany.

Badania wykazały, że gęstość osobnicza jest zmienna. Pułapki wykazały skuteczność 0,6% w niektórych miejscowościach do 4 - 8 % sukcesu w innych miejscach (Norris i wsp., 2008).

W Pakistanie gatunek może być zagrożony ze względu na ekspansję rolnictwa (Mike Jordan; Molur i wsp. 2005).

Wydaje się jednak, że gatunek nie jest zagrożony jako całość.

Brak rejestracji ze wszystkich obszarów chronionych w swoim zakresie ( Molur & wsp. 2005 ).

Potrzebne są dalsze badania dotyczące ogólnych badań w terenie, historii naturalnej, ekologii, monitorowania populacji, siedlisk i ewentualnych zagrożeń.

W niewoli - brak danych.

Myszochomik afgański, myszochomik myszaty ( Calomyscus mystax ) -  Kashkarov, 1925 - gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim Calomyscus bailwardi mystax.

Występuje w  południowo-wschodniej Europie ( Zakaukazie - na południe od Republiki Nachiczewan ) i Azji Południowo - Zachodniej ( południowa Turkmenia - góry Kopet - Dag, Wielki i Mały Balkhan, południowo-zachodni skraj Pustyni Badkhyz, północny Iran i ewentualnie północno-zachodni Afganistan ).

Zamieszkuje suche górskie stepy, skaliste stoki z rumowiskami i piargami, skaliste obszary porośnięte trawami i piołunem, także obrzeża terenów porośniętych jałowcem i innymi iglastymi krzewinkami.  

Na Zakaukaziu do 1650 m n.p.m. a w Iranie do 3000 m n.p.m.  

myszochomik afgański ( Calomyscus mystax ) - osobnik w hodowli ( Nowe Zoo Poznań ) 

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Wiadomo, że aktywny jest w ciągu całego roku, w okresie letnim w nocy a wiosną , jesienią i zimą w ciągu całej doby.

Żyje samotnie lub w małych klanach rodzinnych.

Nie kopie samodzielnie nor lecz wykorzystuje opuszczone nory lub zamieszkane przez gryzonie z rodzaju Meriones. Wykorzystuje też różnorodne szczeliny skalne, naturalne otwory pod głazami i skałami, jaskinie i itp.

Odżywia się głównie różnego rodzaju nasionami, rzadziej liśćmi, pędami czy kwiatami. 

Sezon rozrodczy od końca marca do początku maja. Wielkość miotu jest zwykle 3 - 5 młodych, maksymalnie do 7. Niektóre samice mają drugi miot na początku lata.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Calomyscus mystax mystax - osobnik w hodowli

Opisane podgatunki :

- Calomyscus mystax mystax - Kashkarov, 1925 - zachodni i południowo-zachodni Turkmenistan ( góry Kopet - Dag, góry Great Balkhan )

- Calomyscus mystax zykovi - Meyer & Malikov, 2000 - południowo-wschodni Turkmenistan - synonim  Calomyscus elburzensis zykovi - traktowany jako podgatunek Calomyscus elburzensis przez niektórych autorów

Calomyscus mystax - osobnik w niewoli

Gatunek uznawany za nie zagrożony ze względu na szeroką dystrybucję ( ponad 200 000 km2 ), populacje są uważane za stabilne i brak widocznych zagrożeń w chwili obecnej.

Obfitość populacji zależy od lokalnej dostępności odpowiednich siedlisk, w miejscach o dużej liczbie kryjówek gęstość osobnicza jest wysoka a w miejscach o mniejszej liczbie schronień gęstość osobnicza jest niska. 

Brak widocznych dużych wahań populacji, dzięki temu wydaje się ona dość stabilna.

Rejestrowany z kilku obszarów chronionych w Turkmenistanie.

Potrzebne są aktualne badania dotyczące ekologii, historii naturalnej, statusu taksonomicznego podgatunku Calomyscus mystax zykovi.

W niewoli.

Hodowany w ogrodach zoologicznych i hodowli amatorskiej.

Trzymany w niewielkich grupach rodzinnych. 

Dobrze się rozmnaża w warunkach wiwaryjnych.

Czasami zjada owady, ich larwy i małe pająki.

W Polsce hodowany w Nowym Zoo w Poznaniu. 

Calomyscus mystax - osobnik w hodowli

Myszochomik syryjski ( Calomyscus tsolovi ) - Peshev, 1991 -  gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny Muroidea, z rodziny Calomyscidae. 

Występuje w zachodniej Azji ( południowo-zachodnia Syria - Derra ).

Zamieszkuje prawdopodobnie skalistą pustynię i półpustynię.

Gatunek słabo poznany. 

Nie wiele wiadomo o biologii, ekologii i sposobie życia tego gatunku.

Pozostałe informacje na temat gatunku jak u Calomyscus bailwardi.

Nie opisano żadnych podgatunków.

Gatunek uznawany za dane nie dostateczne aby kwalifikować go w zagrożonych kategoriach.

Jest on charakterystyczny dla regionu Morza Śródziemnego - powiat Derra w południowo-zachodniej Syrii ( Harrison i Bates 1991 ). Znany jedynie z tego jednego miejsca. Miejscowość ta prawdopodobnie nie jest reprezentatywna dla gatunku i nie jest miejscem faktycznego zarejestrowania. 

Sondaże nie pozwoliły zlokalizować gatunku w północnej Jordanii ( Z.AMR & wsp. 2005 ).

Gatunek znany jest jedynie z około 15 osobników.

Nie jest znany pełny zakres występowania oraz dystrybucja gatunku.

Brak dostępnych informacji na temat stanu i trendów populacji.

Nie są znane żadne zagrożenia dla gatunku w chwili obecnej, brak również jakiekolwiek rejestracji z obszarów chronionych.

Potrzebne są aktualne badania dotyczące granic zakresu gatunku, jego siedlisk, ekologii, historii naturalnej, stanu, trendów i obfitości populacji oraz ewentualnych zagrożeń. 

Jednak badania terenowe mogą się odbywać jedynie wtedy gdy ustanie w Syrii konflikt zbrojny.

W niewoli - brak danych.

Calomyscus mystax - osobnik w niewoli 

Myszochomik azerski ( Calomyscus urartensis ) - Vorontsov & Kartavseva, 1979 - gryzoń z podrzędu Myomorpha, z nadrodziny  Muroidea, z rodziny Calomyscidae. Synonim Calomyscus bailwardi urartensis.

myszochomik azerski ( Calomyscus urartensis )

http://beszamelispolkabezograniczen.blogspot.com/2014/09/calomyscus-urartensis-myszochomik.html

Opracowano na podstawie :

animaldiversity, arkive, iucn, planet-mammiferes, waza, wikipedia, wwf i wiedzy własnej.

Ryciny i zdjęcia zamieszczono w celach dydaktycznych, informacyjnych i szkoleniowych.